Gartner, 2026 için öne çıkan tedarik zinciri teknolojisi trendlerini açıkladı. Şirkete göre ajan tabanlı yapay zeka ve fiziksel yapay zeka, gelecek yıl tedarik zincirlerini şekillendirecek başlıca alanlar arasında yer alıyor.
Gartner, yapay zeka teknolojilerindeki ilerlemenin tedarik zinciri yöneticilerine iş değeri üretme, dayanıklılığı artırma ve operasyon modellerini yeniden tasarlama imkanı verdiğini belirtti. Şirket, 2026 trendlerini 3 ana tema altında topladı: otonomi ve aracılık, uzmanlaşma ve zeka, güven ve yönetişim.
Gartner’ın Tedarik Zinciri biriminde başkan yardımcısı analist ve araştırma başkanı olan Christian Titze, “Bu yılın trendleri, daha otonom, akıllı ve uyarlanabilir tedarik zincirlerinin temeli olarak yapay zekanın artan rolünü öne çıkarıyor” dedi. Titze, kuruluşların hiper bağlantılı ve yapay zeka odaklı ortamlara ilerlerken yalnızca ileri teknolojileri devreye almaya değil, bu teknolojilerin ölçülebilir değer ve uzun vadeli dayanıklılık üretmek için birlikte çalışmasına da odaklanması gerektiğini söyledi.
Titze, bu trendlerin kademeli iyileştirmelerden daha fazlasını temsil ettiğini belirtti. Ona göre teknolojileri iş hedefleriyle uyumlu biçimde değerlendiren ve sisteme dahil eden kuruluşlar, aksaklıklarla başa çıkma, inovasyonu ölçekleme ve rekabet avantajını koruma konusunda daha iyi konumlanacak.
Otonomi ve aracılık teması altında çok işlevli robotlar öne çıkıyor. Yapay zeka, makine öğrenimi ve robotik mühendisliğindeki gelişmeler, robotların ilk tasarım amaçlarının ötesinde birden fazla görevi üstlenmesini sağlıyor. Gartner’a göre bu esnek sistemler, özellikle iş gücü açığı yaşanan ortamlarda yeni bir iş gücü modeli sunuyor, ancak geniş çaplı benimseme zaman içinde gelişecek.
Fiziksel yapay zeka, yapay zekayı fiziksel operasyonlara taşıyor. Bu teknoloji, tedarik zinciri ortamlarında gerçek zamanlı algılama, analiz ve uygulama için yapay zeka modellerini IoT sensörleri, robotik ve otomasyon sistemleriyle birleştiriyor. Üretim, depolama ve taşımacılıkta operasyonel verimliliği, güvenliği ve uyarlanabilirliği artırıyor.
Ajan tabanlı yapay zeka, içgörü üretmenin ötesine geçerek planlama, eyleme geçme ve karmaşık ortamlarda hedeflere uyum sağlama yeteneğine sahip ajanlardan oluşan sanal bir iş gücü ortaya çıkarıyor. Gartner, benimseme arttıkça kuruluşların açıklanabilirlik, hesap verebilirlik ve sorumlu kullanım için koruma mekanizmaları oluşturması gerektiğini belirtti.
İş birlikçi çoklu ajan sistemleri, tekil yapay zeka ajanlarının yeteneklerini genişletiyor. Bu sistemlerde birden fazla ajan, farklı iş akışları ve ortamlarda birlikte çalışıyor ve her biri belirli bir görev veya alanda uzmanlaşıyor. Ajanların koordinasyonu, karmaşık ve çok adımlı süreçlerin otomatikleştirilmesini sağlıyor, ancak ortaya çıkan riskleri yönetmek için güçlü yönetişim gerektiriyor.
Uzmanlaşma ve zeka teması altında akıllı simülasyon yer alıyor. Bu yaklaşım, geleneksel modelleme yöntemlerini yapay zeka, makine öğrenimi ve gelişmiş analitikle birleştirerek tahmin yeteneklerini ve karar alma süreçlerini güçlendiriyor. Lojistik, taşımacılık ve depo operasyonlarında daha dinamik planlama sağlıyor.
Alana özel dil modelleri, belirli tedarik zinciri kullanım senaryoları için eğitiliyor veya ince ayardan geçiriliyor. Gartner’a göre bu modeller, genel amaçlı yapay zeka modellerine kıyasla daha yüksek doğruluk, güvenilirlik ve uyumluluk sağlayabiliyor. Bilgi yönetimi, uyumluluk, iş akışı otomasyonu ve karar desteği bu kullanım alanları arasında yer alıyor.
Güven ve yönetişim teması altında ürün kaynağı takibi öne çıkıyor. Şeffaflık ve düzenleyici uyumluluk talebi, ürünlerin tedarik zinciri boyunca kökeninin ve yolculuğunun izlenmesini ve doğrulanmasını daha önemli hale getiriyor. Yapay zeka, blokzincir ve bilgi grafikleri gibi teknolojiler, karmaşık tedarik ağlarında bu takibin ölçeklenmesine yardımcı oluyor.
Karar yönetişimi, yapay zeka destekli karar alma süreçlerini yönetmek için çerçeveler ve koruma mekanizmaları oluşturmayı kapsıyor. Gartner, bu yaklaşımın şeffaflık, hesap verebilirlik ve uyumluluk sağlamak için gerekli olduğunu, karmaşık tedarik zinciri süreçlerinde güvenilir ve denetlenebilir kararlar alınmasını desteklediğini belirtti.
