Çin, ABD’nin TikTok’u olası bir yasak ile tehdit etmesini bir “zorbalık hamlesi” olarak nitelendirdi ve bunun Amerika’ya geri döneceğini savundu. Çin Dışişleri Bakanlığı’nın sözcüsünün bu açıklaması, Temsilciler Meclisi’nin Çinli şirket ByteDance’ı TikTok’u bir Amerikan şirketine satmaya zorlayacak bir yasa tasarısını oylamasına saatler kala geldi.
TikTok, ABD’de bir kez daha belirsiz bir durumla karşı karşıya. Temsilciler Meclisi’nden geçen yasa tasarısı, uygulamanın ülke çapında yasaklanmasına yol açabilir. Meclis, Çinli ByteDance şirketinin sosyal medya platformunu 6 ay içerisinde satmaması halinde uygulamayı yasaklayan yasayı onayladı.
Veri güvenliği endişesi
Yasa ByteDance’a iki seçenek sunuyor: TikTok’u satmak veya yasaklanmak.
Divestment (şirketin bölünmesi) yolu tercih edilirse, Başkan’ın “kurumlar arası süreçle” platformun “artık bir tehlike unsuru tarafından kontrol edilmediğini” tespit etmesi şartıyla TikTok ABD’de faaliyetlerine devam edebilecek. Yasa ayrıca ByteDance’ın, kullanıcılara tercihlerine göre içerik öneren TikTok’un ünlü algoritmasının kontrolünü bırakmasını zorunlu kılıyor. Uzmanlar, ByteDance’ın TikTok’u birkaç ay içinde satmasının zorlu olacağını belirtiyor.
Şirket satışı seçmezse, yasa tasarısına göre TikTok, el değiştirme gerçekleşene kadar Apple ve Google gibi uygulama mağazalarından ve web barındırma hizmetlerinden men edilecek.
ABD yetkilileri ve milletvekilleri, uzun süredir Çin hükümetinin TikTok’un ana şirketi ByteDance’ı, Amerikalı kullanıcıların verilerini teslim etmeye zorlayabileceğinden endişe duyuyordu. Ayrıca uygulamanın Pekin’in propaganda ve yanlış bilgileri yayması ya da Amerikalıları etkilemesi için bir araç işlevi görebileceğinden korkuyorlar.
Siber güvenlik uzmanları ise TikTok ile ilgili endişelerin şu an için olası bir senaryo olarak kaldığını belirtiyor. ABD’li yetkililer, Çin hükümetinin Amerikalı TikTok kullanıcılarının verilerine eriştiğine dair kamuoyu önünde kanıt göstermiş değil.
Meclis’ten TikTok’a karşı yasa tasarısı
Temsilciler Meclisi’nde görüşülecek yasa tasarısı, üçte iki çoğunluk gerektiren özel bir prosedür ile ilerledi ve iki partiden de destek aldı. Yasa tasarının tüm ülkede uygulanabilmesi için Senato’dan geçmesi gerek.
Cumhuriyetçi Partili Temsilci Mike Gallagher, yasanın TikTok’un “yasaklanması” anlamına gelmediğini belirtiyor. Gallagher, “Bu bir yasak değil. TikTok’un Çin Komünist Partisi ile bağlantısını kesip kesmeme kararını tam olarak TikTok’un ellerine bırakılacak.” diyor.
Çin, daha önce TikTok’un zorunlu satışına “kesinlikle karşı” çıkacağını açıklamıştı. ABD’nin siyasi partilerinin yanı sıra yargı ve istihbarat, Çinli yetkililerin ByteDance’ı 170 milyon Amerikalı TikTok kullanıcısının verilerini teslim etmeye zorlayabileceği konusunda uzun süredir endişelerini dile getiriyor. Bu endişenin temeli, kurumları istihbarat toplamaya yardım etmeye mecbur eden Çin ulusal güvenlik yasalarına dayanıyor.
TikTok, Çin hükümetinin bir aracı olarak kullanılabileceği iddialarını reddediyor. Şirket, ABD kullanıcı verilerini Çinli yetkililerle hiç paylaşmadığını ve talep edilse de paylaşmayacağını vurguluyor. ABD hükümeti de bugüne kadar TikTok’un bu tür bilgileri Çinli yetkililerle paylaştığına dair bir kanıt sunmadı.
Bazı milletvekilleri, araştırmacılar ve TikTok’un eleştirmenleri, güvenlik endişelerinin yanı sıra uygulamanın Pekin’e karşı çıkan içerikleri bastırdığını iddia ediyor. TikTok bu iddiaları da reddediyor.
Ulusal İstihbarat Direktörü Ofisi, Pazartesi günü yayınlanan bir raporda Çin hükümetinin yakın zamanda yapılan ABD seçimlerini etkilemek için TikTok’u kullandığı uyarısında bulundu.
TikTok karşı saldırıya geçiyor
Çin’de popüler olan Weibo sosyal medya platformunda TikTok gündemin üst sıralarına yerleşti. “TikTok karşı saldırıya geçiyor” etiketi milyonlarca görüntülenme aldı. Kullanıcılar, uygulamanın yasa tasarısını engelleme çabalarına geniş destek verdi ve ABD’yi ikiyüzlülükle suçladı.
Çin’in milliyetçi Global Times gazetesi de TikTok’u savunarak, ABD’yi “TikTok’u açıkça çalmaya çalışmakla” suçladı.
2020 yılında, eski ABD Başkanı Donald Trump sosyal medya platformunu bir yürütme emriyle yasaklamaya çalıştı. TikTok’un dava açmasının ardından bu girişim mahkemeler tarafından engellendi.
Trump yönetimi ayrıca 2020’de ulusal güvenlik gerekçeleriyle ABD şirketleri Oracle ve Walmart’ın TikTok’ta büyük bir hisseye sahip olmasını sağlayacak bir anlaşma yaptı. Ancak satış, Çin’in teknoloji sağlayıcılarına daha katı ihracat kontrolleri getirmesi gibi çeşitli nedenlerle gerçekleşmedi.
Apple Vision Pro yakında bu ülkelere gelebilir
Biden yönetimi, Trump’ın yürütme emrini iptal etti ancak gizli bir komite olan ABD’deki Yabancı Yatırımlar Komitesi (CFIUS) tarafından yürütülen platform incelemesine devam etti. Geçen yıl CFIUS’un Çinli sahiplerin hisselerini satmaması halinde TikTok’u yasaklamakla tehdit ettiği bildirildi.
Öne çıkan kaynak görseli: Furkan Demirkaya
