AB, Yapay zeka yasası için yeni bir düzenleme getiriyor
AB başkanı Ursula von der Leyen tarafından “küresel bir ilk” olarak adlandırılan yapay zeka yasası, yenilik, güvenlik ve temel hakları dengeleyerek yapay zekanın etik ve sorumlu kullanımı için yeni bir standart belirliyor. Avrupa Birliği (AB), yapay zeka (YZ) teknolojilerini düzenleyecek kapsamlı bir çerçeve üzerinde uzlaşmaya vardı.
Benzersiz bir yasal çerçeve
YZ yasası, insanların ve işletmelerin güvenliğine öncelik veriyor ve güvenilir YZ sistemlerini geliştirmeyi hedefliyor. Bu doğrultuda, AB uyumlu bir yasal çerçeve oluşturmayı amaçlıyor. Yasa, platformların oluşturduğu YZ sistemlerinin denetimini ve çeşitli yönlerini ele alıyor.
Yasa, YZ sistemlerini üç risk kategorisine ayırıyor:
- Düşük riskli sistemler: Günlük yaşamda yaygın olarak kullanılan sistemler, örneğin spam filtreleri ve video oyunları
- Orta riskli sistemler: Daha karmaşık sistemler, örneğin kredi riski değerlendirmesi ve yüz tanıma
- Yüksek riskli sistemler: İnsanların veya temel haklarının ciddi şekilde tehlikeye girebileceği sistemler, örneğin ceza adaleti sistemlerinde kullanılan sistemler
Düşük ve orta riskli sistemler için, YZ geliştiricileri şeffaflık, hesap verebilirlik ve veri güvenliği gibi temel ilkelere uymak zorunda kalacak. Yüksek riskli sistemler için, geliştiriciler daha sıkı yasal yükümlülüklere tabi olacağı düşünülüyor. Bu, sistemlerin risk değerlendirmesine tabi tutulmasını, insan denetiminin sağlanmasını ve olası olumsuz etkilerin azaltılmasını içerebilir.
Üretken yapay zekanın yükselişi
Müzakereler sırasındaki zorluklar ve tartışmalar
YZ yasası üzerindeki anlaşmanın zorlukları da yok değil. Delegeler, özellikle kişisel hürriyetin hukukun üstünlüğü ilkelerini korurken, YZ inovasyonunun aşırı düzenlenmesine karşı odaklandılar. Dikkate değer bir tartışma noktası biyometrik kimlik gözetimi konusuydu. Çabalara rağmen, üye devletlerin önemli muhalefeti nedeniyle gerçek zamanlı biyometrik tanımlamanın tamamen yasaklanması sağlanamadı.
AB’de yapay zeka gelişimi ve yaygınlaşmasındaki etki
YZ yasasının teknik detayları, AB içinde YZ’nin gelişimini ve yaygınlaşmasını şekillendirmede çok önemli bir rol oynayacağı düşünülüyor. Yasa, YZ’nin büyüme ve yenilik potansiyelini vatandaşların haklarını koruma ihtiyacı ile dengelemeyi amaçlıyor. YZ’nin çeşitli sektörlerdeki önemli rolünü kabul etmekte ve YZ kullanımıyla ilişkili hem fırsatların hem de risklerin dağılımını vurguluyor.
YZ düzenlemesinin küresel bağlamı
Yapay zekanın düzenlemesine yönelik farklı küresel yaklaşımların bulunduğu ama bunlar şu an arka planında yer yer alıyor. Amerika Birleşik Devletleri YZ’nin ulusal güvenlik ve ayrımcılık üzerindeki etkisine odaklanırken, Çin YZ’nin sosyalist değerlerle uyumlu olmasını zorunlu kılan düzenlemeler getirmeyi planlıyor. Buna karşılık, Birleşik Krallık ve Japonya, YZ düzenlemesine daha mesafeli bir yaklaşım benimsiyor.
YZ yasası üzerinde varılan bu siyasi anlaşma, YZ yasasının nihai hale getirilmesi gereken detayları üzerinde kritik teknik çalışmaların başlangıcına işaret ediyor. Bazı eleştirmenler, anlaşmanın hızıyla ilgili endişelerini dile getirerek, kapsamlı bir yasa yerine hızlı çözüme öncelik verilmiş olabileceğini ve bunun potansiyel olarak Avrupa ekonomisini ve sektörün etkileyebileceğini öne sürüyor.
