Avrupa Birliği, IRIS adlı 290 iletişim uydusundan oluşacak yeni bir uydu takımyıldızını hayata geçirmek için büyük bir anlaşmaya imza attı. Orta ve alçak Dünya yörüngesinde faaliyet gösterecek olan IRIS hem devlet kurumlarına hem de özel şirketlere güvenli bağlantı sağlayacak ve Avrupa vatandaşlarına yüksek hızlı internet sunacak. Ayrıca internet erişiminin olmadığı bölgelere bağlantı götürmeyi hedefleyen bu proje 10,6 milyar Euro değerindeki kamu-özel iş birliği anlaşması kapsamında gerçekleştiriliyor. Financial Times’ın haberine göre bu sistemin 2030 yılına kadar tam anlamıyla faaliyete geçmesi bekleniyor.
Starlink’e güçlü bir alternatif
Avrupa Uzay Ajansı (ESA), IRIS takımyıldızının farklı yörüngelere yerleştirilecek birbirine bağlı uydulardan oluşacağını ve bu sayede “binlerce uyduya ihtiyaç duymadan hızlı ve güvenli iletişim sağlanacağını” belirtiyor.
SpaceX 2018’den bu yana Starlink projesi için yaklaşık 7.000 alçak Dünya uydusu fırlatarak küresel kapsama alanı ve düşük gecikme sürelerini garanti altına aldı. IRIS ise 264’ü alçak Dünya yörüngesinde, 18’i ise orta Dünya yörüngesinde faaliyet gösterecek toplam 290 uyduyu içerecek.
SpaceRISE konsorsiyumu ile ortaklık
IRIS projesinin geliştirilmesi, dağıtımı ve işletilmesi için SpaceRISE adlı bir konsorsiyuma 12 yıllık bir imtiyaz sözleşmesi verildi. Bu konsorsiyum Avrupa’nın önde gelen uydu ağ operatörleri SES, Eutelsat ve Hispasat tarafından yönetiliyor. Airbus ve Deutsche Telekom gibi Avrupa’nın önemli uydu iletişim şirketlerinin desteğini alan SpaceRISE, bu projeyi hayata geçirmekten sorumlu olacak. IRIS’in tam adı “Uydu ile Dayanıklılık, Bağlantı ve Güvenlik Altyapısı” anlamına geliyor.
Küresel rekabet artıyor
ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC) Başkanı Jessica Rosenworcel, Eylül ayında yaptığı bir açıklamada Elon Musk’ın Starlink hizmetine daha fazla rakip görmek istediğini belirtmişti. Rosenworcel, “Ekonomimiz tekelcilikten fayda sağlamaz… rekabetin olduğu her iletişim pazarında daha düşük fiyatlar ve daha fazla yenilik görüyoruz. Ve açıkçası, uzay bunun bir istisnası olmamalı” şeklinde konuşmuştu.
IRIS projesi, Avrupa’nın iletişim altyapısında daha güçlü bir konum elde etme çabasını yansıtıyor. Starlink gibi dev rakiplere meydan okumayı hedefleyen bu proje, yalnızca Avrupa’nın bağlantı sorunlarını çözmekle kalmayacak, aynı zamanda uzay teknolojileri alanında rekabeti de artıracak.
