Son dönemin yaygın teknolojisi bulut bilişim, yeni yükselen sınır bilişim ile karşılaştırılıyor, bu iki kavram nedir, farkları nelerdir, bu yazıda açıklık getiriyoruz.
Bilindiği üzere COVID-19 salgınıyla birlikte pek çok şirket evden çalışma sistemine geçti. Böylece normalde bir işyerinde gerçekleşen işlemlerin pek çoğu internet üzerinden sağlanmaya başladı. Sonuç olarak veri depolama, paylaşma ve yönetme ile ilgili hususlar daha büyük bir önem kazandı. Ardından bulut bilişim ve sınır bilişim kavramları daha çok duyulmaya başlandı.
Bu yazıda Bulut Bilişim (cloud computing) ve Sınır Bilişim (edge computing) nedir anlatacak ve iki teknolojinin farkları nedir, bunlara değineceğiz. İşte son günlerin en günlerin popüler kavramları bulut bilişim ve sınır bilişim ile ilgili bilmeniz gerekenler.
Bulut bilişim nedir?
Basit bir şekilde açıklamak gerekirse bulut bilişim, sunucu, depolama, yazılım, ağ, veritabanı, analiz ve makine zekası gibi BT hizmetlerinin, internet üzerinden sağlanmasına olanak sunan internet tabanlı bilişim hizmetlerinin genel adıdır. Koronavirüs salgınıyla birlikte daha da büyük bir kullanım alanına kavuşan bulut bilişim, internet üzerinden faaliyet gösteren şirketlerin yüzde 85’i tarafından kullanılmaktadır. Kullanıcılarına çok sayıda avantaj sağlayan bulut bilişim, inovasyon açısından oldukça gerekli görülmektedir.
Sınır bilişim nedir?
Sınır bilişim, bulut bilişim ile hemen hemen aynı işlevlere sahiptir. Sınır bilişimi bulut bilişimden ayıran en önemli özellik, bulut bilişimdeki gibi merkezi bir veri merkezinden değil, verilerin oluşturulduğu ve bulunduğu yere çok daha yakın bir merkezden faydalanmasıdır. Bu da sınır bilişim’i bulut bilişimden daha hızlı bir hale getirmektedir.
Bazıları bu özelliklerinden ötürü sınır bilişimin ileride bulut bilişimin yerini alacağını iddia etmektedir. Fakat bu görüş oldukça yanlıştır. Zira her iki sistemin de BT ekosisteminde önemli ve ayrıt edilebilir bir rolü vardır.
Bulut bilişim ve sınır bilişim farkları
Sınır bilişim, merkezi bulut bilişim alt yapısın göre çok bazı avantajlara sahiptir. Özellikle gecikme sorunları, sınır bilişimde çok daha az yaşanır. Bununla birlikte operasyonel işlemler daha kolay ve daha güvenli bir hale gelir. İşte sınır bilişimin sunduğu avantajlar.
Operasyonel yükü azaltır
Geleneksel bulut bilişim, kenar bilişim ile karşılaştırıldığında, temel farkın veri işlemenin nasıl ve nerede gerçekleştiği olduğu görülecektir. Bulut ile veriler merkezi bir konumda (genellikle bir veri merkezi) depolanır ve işlenirken. Sınır bilişimde ise bu işlemlerin tamamı kaynağın yakınındaki bir veri merkezinde gerçekleştirilir.
IoT, 5G, giyilebilir teknolojiler ve sanal gerçeklik ile birlikte veri alışverişi inanılmaz derecede çoğalmış ve bu sebeple ağlarda büyük bir yığılma yaşanmaya başlamıştır. Koronavirüs ile birlikte pek çok kişinin evden çalışmaya başlaması ve dolayısı ile şirket ağlarına erişmeye çalışmasıyla birlikte ağ bant genişliğindeki bu baskı daha artmıştır.
Tam da bu noktada devreye sınır bilişim teknolojisi girmiştir. Pek çok bu süreçte merkezi veri sistemiyle çalışan bulut bilişim yerine, yerelleştirilmiş sınır bilişim teknolojisine geçiş yapmıştır. Bu da operasyonel işlemleri daha hızlı bir hale getirmiş ve ağdaki yükü azaltmıştır.
Çok daha hızlıdır
Yukarıda da belirttiğimiz üzere son yıllarda internet üzerindeki veri alış verişi çok yüksek boyutlara çıkmıştır. Bu da merkezi bir veri sistemi ile çalışan bulut bilişimin bazı gecikmelere yol açmasına sebep olmuştur. Zira bulut bilişim, doğası gereği ana bir veri merkezi üzerinden çalışır. Veriler bu merkeze iletilir ve gerekli olduğunda yine bu merkezden çekilir. Bu da zamanla yarışan bazı şirketlerin hız kaybına uğramasına neden olur.
Sınır bilişim bu açıdan oldukça avantajlıdır. Verilerin işlendiği, kullanıldığı yere yakın bir bölgede konumlandırılan veri merkezi sayesinde, tüm bu süreçler çok daha hızlı bir şekilde yürütülmektedir.
Daha fazla güvenlik ve gizlilik sağlar
Bulut bilişim teknolojisini kullanan bir şirketin çalışanları, verilere uzaktan erişmek durumundadır. Bu da kötü niyetli kişilerin eline daha fazla fırsat sunmaktadır. Zira bulut bilişimde veri alışveriş süreci uzar, ve yapılan işlemler genel bir ağ içerisinde gerçekleşir.
Sınır bilişimde ise bu problem büyük ölçüde ortadan kalkar. Çünkü yukarıda bahsettiğimiz tüm işlemler daha dar bir ağ ve daha yakın bir veri merkezi üzerinden gerçekleştirilir. Bu da veri akışında daha fazla gizlilik ve daha fazla güvenlik sağlar.
