Güney Kaliforniya Üniversitesi (USC) araştırmacıları, eriyik lavlardan ve Venüs yüzeyinden daha sıcak ortamlarda, 700 derece santigrat sıcaklıkta dahi istikrarlı bir şekilde çalışabilen yeni bir memristör geliştirdi.
26 Mart 2026 tarihinde Science dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, bu yeni cihaz 700 derecede verileri 50 saatten fazla koruyabiliyor ve bir milyardan fazla anahtarlama döngüsüne dayanabiliyor. Üstelik bu performansı sadece 1.5 voltluk bir enerjiyle ve nanosaniye düzeyindeki hızlarda gerçekleştiriyor.
Grafen katmanı ile geleneksel donanım arızalarının önüne geçildi
Geleneksel bellek cihazları yüksek sıcaklıklara maruz kaldığında, ısı metal atomlarının yer değiştirmesine (göç etmesine) neden olarak sistemin arızalanmasına yol açar. USC ekibinin geliştirdiği mimari ise üç özel katmandan oluşarak bu sorunu çözüyor:
- Üst katman: Bilinen metaller arasında en yüksek erime noktasına sahip olan tungsten.
- Orta katman: Yalıtkan görevini üstlenen hafniyum oksit seramiği.
- Alt katman: Yüksek sıcaklıklarda bozulmadan kalabilen tek atom kalınlığında grafen tabakası.
Grafen tabakası, tungsten atomlarının yüksek ısıda yer değiştirmesi için gereken tutunma noktasını ortadan kaldırarak cihazın yapısal bütünlüğünü korumasını sağlıyor.
Yapay zeka ve endüstriyel kullanımda yeni pazar hedefleri
Geliştirilen yüksek sıcaklık memristörü, Venüs atmosferindeki analizler veya nükleer reaktörlerdeki iç denetimler gibi zorlu koşulların yanı sıra veri merkezlerine olan ihtiyacı da azaltma potansiyeli taşıyor. Verilerin üretildiği ortamda anında işlenebilmesi, özellikle ekstrem koşullarda büyük avantaj sağlıyor. Ancak bu teknolojinin tam anlamıyla entegre edilebilmesi için yüksek sıcaklıklara dayanıklı mantık devrelerinin de geliştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Araştırmacıların kurduğu TetraMem adlı girişim, bu teknolojiyi laboratuvardan çıkarıp ticari boyuta taşımak için SK hynix ile ortaklık kurarak 300 mm üretim plakalarına geçiş yaptı. Küresel DRAM kıtlığına alternatif olmayı hedefleyen şirket, yapay zeka işlemlerinde bellek ve işlemeyi tek bir noktada birleştirerek verimliliği artırmayı planlıyor. Sektör analizlerine göre küresel memristör pazarının hızla büyüyerek 2025’teki 420 milyon dolar seviyesinden 2035 yılında 21.7 milyar dolara ulaşması öngörülüyor.
