Günümüzde piyasaya sürülen pek çok yeni akıllı telefon modelinde bulunan hızlı şarj özelliği nedir, nasıl çalışır? İşte telefon seçiminde dikkat edilen özelliklerin başında yer alan hızlı şarj ile ilgili bilmeniz gereken her şey.
Hızlı şarj nedir?
Hızlı şarj nedir sorusunun yanıtı oldukça basittir. Adından da anlaşılacağı üzere hızlı şarj, bir cihazın, normalden çok daha hızlı bir şekilde şarj edilmesi anlamına geliyor.
Pek çok akıllı telefon üreticisi, daha fazla kullanıcıya ulaşmak ve çıkardığı modeli daha cazip kılmak amacıyla hızlı şarj teknolojisini kullanıyor. Bu şirketler hızlı şarj özelliği ile donattıkları telefonları pazarlamak için ‘30 dakikada yüzde 80 şarj’ veya ‘bir saatten kısa bir sürede tam şarj’ gibi sloganları kullanıyor. Telefonlarını şarj etmek için uzun bir süre beklemek istemeyen kullanıcılar da daha çok bu tür modellere yöneliyorlar.
Hızlı şarj teknolojisinin bu kadar yaygınlaşması ve bu kadar çok benimsenmesinin, telefon kullanımının artmış olmasından kaynaklandığını söylemek mümkün. Zira artık telefonlarımızı konuşma ve mesajlaşmanın dışında daha çok fazla sayıda sebepten ötürü kullanıyor ve onları günde en az bir defa şarj etmek durumunda kalıyoruz. Bu da her şarj için belirli bir süre beklemeyi zorunlu hale getiriyor.
Bu bekleme süresini kısaltarak, tüketicileri cezbetmek isteyen şirketler, USB bağlantı noktasının temel olarak sunduğu 2.5 Watt’lık enerjiyi çok daha üst seviyelere çıkarıyor. Bugün hızlı şarj özelliğine sahip bir akıllı telefon, kutudan çıkar çıkmaz ortalama olarak 15Watt’lık bir enerji ile şarj dolumu yapmayı mümkün hale getiriyor. Bu rakam bazı modeller için 50, 80 hatta 100Watt’a kadar çıkabiliyor. Kullanıcılar için kullanması oldukça basit olan bu teknoloji, üreticiler için aynı anlama gelmiyor. Zira hızlı şarj teknolojisi ile bir telefonu şarj etmek, görüldüğü kadar basit olmuyor.
Hızlı şarj nasıl çalışır?
Hızlı şarj ile ilgili detaylı bilgilere geçmeden önce bir konunun tam olarak anlaşılması gerekiyor. Sürekli olarak kullandığımız Watt, akımın (A), voltaj (V) ile çarpılması ile hesaplanıyor. Taşınan elektrik akımına akım, bu akımı ileri iten kuvvete ise voltaj deniyor. Örnek vermek gerekirse 3A / 5V şarj, 15Watt’lık bir güç sağlıyor.
Fark edilebileceği üzere, şirketler genellikle tam bir şarj süresi vermek yerine, bataryanın yüzde 50 veya yüzde 80’nin ne kadar kısa bir süre içerisinde dolabileceğini öne çıkarıyor. Bu, telefonların içerisinde lityum iyon pilin bulunmasından kaynaklanıyor. Bu şekildeki bir pilin dolum hızı, zaman içerisinde giderek yavaşlıyor.
Bu açıdan şarj işlemini üç kısma ayırmak mümkün. Lityum iyonun şarj aşamaları olarak isimlendirilen bu kısımlar tam olarak şu şekilde işliyor.
Aşama 1 – Sabit Akım: Akım yüksek bir seviyede sabit kalırken voltaj tepe noktasına doğru yükseliyor. Bu aşama, cihaza çok fazla güç verilen aşamadır.
Aşama 2 – Doygunluk: Bu, voltajın zirveye ulaştığı ve akımın düştüğü fazdır.
Aşama 3 – Damlama / Zirve: Bu aşamada pil artık tamamen şarj edilmiştir. Bundan sonra telefon pil tüketimi yaparken, periyodik olarak düşük bir “tepeleme” miktarı şarj verilecektir.
Her işlemin gücü ve uzunluğu kullanılan hızlı şarj standardına bağlıdır. Farklı üreticiler, şarj sürelerini değiştirebilen çeşitli şarj standartları geliştirmektedir.
Günümüzde kullanılan hızlı şarj standartları
Cep telefonlarında kullanılan çok sayıda hızlı şarj standardı vardır. Bunları şu şekilde sıralamak mümkündür:
- USB Güç Dağıtımı: Tüm akıllı telefonların şarj kabloları bir USB çıkışına sahiptir. Apple’ın iPhone’lar için kullandığı kabloların bile ucunda bir USB bağlantısı vardır. Yirmi yıldır ortak olarak kullanılan USB 2.0, maksimum 2.5Wattl’lık bir güç çıkışına sahiptir. USB bağlantı noktalarının daha fazla güç verebilmesi için sonradanUSB-PD standardı oluşturulmuştru. USB-PD standardı maksimum 100Watt’lık bir güç çıkışına sahiptir ve bugün çeşitli markaların amiral gemisi telefonları tarafından yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Tüm USB 4 cihazların, USB-PD teknolojisini içermesi ve bunun bir standart haline gelmesi umulmaktadır.
- Qualcomm Quick Charge: Qualcomm tarafından geliştirilen yonga setleri, amiral gemisi cihazlarda yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Ve bu yonga setleri yerleşik olarak Qualcomm’un Quick Charge standardına uyumlu bir şekilde gelir. En yeni Quick Charge 4+, maksimum 100Watt güç çıkışına sahiptir.
- Samsung Adaptive Fast Charging: Bu standart, Samsung cihazlarında, özellikle Galaxy modellerinde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Samsung Adaptive Fast Charging maksimum 18Watt’lık bir güç çıkışına sahiptir ve pilin ömrünü korumak için şarj hızını otomatik olarak değiştirir.
- OnePlus Warp Charging: OnePlus markası tarafından piyasaya sürülen cihazlarda kullanılan bir şarj standardıdır. OnePlus Warp Charging standardı 30Watt’a kadar şarj edebilme gücüne sahiptir.
- Oppo Super VOOC Charging: Oppo, cihazlarını 50Watt’a kadar şarj eden özel bir standarttır.
Hızlı şarj teknolojisinin geleceği
Hızlı şarja rağbet arttıkça, hızlı şarj teknolojileri de daha iyi bir hale geliyor. Önümüzdeki birkaç yıl içerisinde çok daha yeni şarj standartlarının çıkması bekleniyor. Bununla birlikte, pek çok şarj standardının omurgasında USB-PD’nin yer alması oldukça muhtemelen görünüyor.
Hızlı şarj nedir ve nasıl çalışır, günümüzde kullanılan hızlı şarj standartları hangileridir? Gibi soruların yanıtları bu şekildedir.
