Elon Musk’ın OpenAI’ın kâr amacı gütmeyen kuruluş statüsünden kâr amaçlı bir yapıya geçişini durdurma talebine kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan Encode’dan destek geldi. Encode, mahkemeye konu ile ilgili bilgi vermek için izin talep etti ve önerdiği mütalaayı geçen hafta ABD Kuzey Kaliforniya Bölge Mahkemesi’ne sundu. Mütalaada, OpenAI’nin kâr amaçlı bir yapıya dönüşmesinin firmanın “güvenli ve kamu yararına olan teknolojileri geliştirme” misyonunu baltalayacağı ifade edildi.
Mütalaada şu ifadelere yer verildi:
“OpenAI ve CEO’su Sam Altman, toplumu dönüştürecek teknolojiler geliştirdiklerini iddia ediyorlar ve bu iddialar ciddiye alınmalı. Eğer gerçekten yapay genel zeka (AGI) çağının eşiğindeysek, bu teknolojinin güvenliği ve kamu yararını önceliklendiren bir hayır kurumu tarafından kontrol edilmesi, sadece ayrıcalıklı yatırımcılar için finansal kazanç odaklı bir organizasyondan daha önemlidir.”
Encode’un tepkisi ve destekçiler
Encode’un kurucusu ve başkanı Sneha Revanur, yaptığı açıklamada, “Mahkemeler, yapay zekanın kamu yararına hizmet etmesini sağlamak için müdahale etmeli” dedi. Bu engelleme girişimi, 2024 Nobel Ödülü sahibi Geoffrey Hinton ile UC Berkeley profesörü ve İnsanla Uyumlu Yapay Zeka Merkezi’nin direktörü Stuart Russell’dan da destek aldı.
Hinton, bir basın açıklamasında şunları söyledi:
“OpenAI, güvenlik odaklı kar amacı gütmeyen bir kuruluş olarak kuruldu ve güvenlik taahhütlerini içeren çeşitli sözler verdi. Kâr amacı güden bir yapıya geçerken bu taahhütleri bozmasına izin verilmesi, ekosistemdeki diğer aktörlere çok kötü bir mesaj verir.”
OpenAI’nin kâr amacı güden yapıya geçiş planları
2015 yılında kâr amacı gütmeyen bir araştırma laboratuvarı olarak kurulan OpenAI, deneyleri giderek daha maliyetli hale geldikçe mevcut yapısını değiştirdi. Şirket, dış yatırımlar aldı ve Microsoft gibi şirketlerle ortaklıklar kurdu.
Geçtiğimiz hafta OpenAI, mevcut kâr amaçlı yapısını Kamu Yararına Şirket’e (PBC) dönüştürme planlarını duyurdu. Bu yeni yapı, hissedarların kazançlarını artırmayı hedeflerken, OpenAI’nin kamu yararına olan misyonunu da sürdürmeyi vaat ediyor. Ancak bu süreçte OpenAI’nin kâr amacı gütmeyen kısmı kontrolü bırakacak ve bunun karşılığında PBC’den hisse alacak.
Musk ve rakiplerden tepkiler
OpenAI’nin ilk yatırımcılarından biri olan Elon Musk, Kasım ayında mahkemeye başvurarak bu dönüşüm planına karşı bir tedbir kararı talep etti. Musk, OpenAI’yi orijinal hayırsever misyonunu terk etmekle ve rekabeti engellemek için haksız yöntemler kullanmakla suçladı.
Facebook’un ana şirketi ve yapay zeka rakibi Meta da OpenAI’nin dönüşümüne karşı çıkanlar arasında. Meta, Aralık ayında Kaliforniya başsavcısına gönderdiği bir mektupta, bu dönüşümün “Silikon Vadisi için sarsıcı etkileri” olacağını savundu.
Güvenlik ve kamu yararına dair endişeler
Encode’un avukatları, OpenAI’nin kontrolünü bir PBC’ye devretmesinin, şirket hissedarlarının mali çıkarlarını önceliklendiren bir yapıya dönüştüreceğini belirtti.
Mütalaada ayrıca OpenAI’nin kâr amacı gütmeyen yapısının, yapay genel zekayı önce geliştiren başka bir güvenlik odaklı projeye rakip olmamayı taahhüt ettiğini; ancak kâr amaçlı bir yapının bunu yapmayacağı belirtildi.
OpenAI’nin mevcut yapı değişikliği, şirketin üst düzey yeteneklerini kaybetmesine de neden oluyor. Eski bir çalışan olan Miles Brundage, OpenAI’nin kâr amacı gütmeyen kısmının “yan bir unsur” haline gelmesinden ve PBC’nin “normal bir şirket” gibi çalışmasına olanak tanımasından endişe ettiğini ifade etti.
Encode’un misyonu ve etkisi
Encode, Temmuz 2020’de kuruldu ve genç nesillerin yapay zekanın etkileri hakkındaki tartışmalarda sesini duyurmasını sağlamayı hedefliyor. Örgüt, SB 1047 gibi yasa tasarılarının yanı sıra Beyaz Saray’ın Yapay Zeka Hakları Bildirgesi ve ABD Başkanı Joe Biden’ın yapay zeka konusundaki yürütme emirleri gibi çeşitli politika girişimlerine katkıda bulundu.
Encode’un müdahalesi, yapay zeka teknolojilerinin gelişiminin kamu yararına hizmet etmesini sağlama konusundaki küresel tartışmalara önemli bir katkı sunuyor.
