Apple, Çin’deki üretim fabrikasından çıkıyor

Apple’ın Çin pazarından çıkacağı söylentilerinin gerçeğe dönüşmesiyle birlikte yeni bir dönem başlıyor.

Apple, üretiminin bir bölümünü, tedarik zincirinde uzun süredir güçlü bir konuma sahip olan Çin’in dışına taşıma planlarını hızlandırdı. Şirket, Foxconn Technology Group liderliğindeki Tayvanlı tedarikçilerine olan bağlılığı azaltmak amacıyla tedarikçilerine, Apple ürünlerinin Hindistan ve Vietnam da dahil olmak üzere Asya’nın diğer bölgelerinde üretilmesi için agresif bir şekilde planlama yapmaları talimatını veriyor.

Apple’ın bu kararı almasında “iPhone Şehri” olarak bilinen yerdeki huzursuzluk baş rolü üstlendi. Çin’in Zhengzhou kentindeki devasa Foxconn tesisinde 300.000’e yakın kişi iPhone ve diğer Apple ürünlerini üretiyor. Pazar araştırma şirketi Counterpoint Research’e göre daha önce Foxconn, iPhone Pro serisinin yüzde 85’ini tek başına üretiyordu.

Apple Çin’deki üretim fabrikasından çıkıyor

Kasım ayı sonlarında Zhengzhou’daki fabrikada şiddetli protestolar yaşandı. İnternetteki videolarda öfkeli işçilerin COVID-19 limitleri ve düşük ücret nedeniyle “Haklarınız için ayağa kalkın!” diye bağırdıkları ve nesneler fırlattıkları görülüyor. Videolarda çevik kuvvet polislerinin olduğu da görülüyor. Haber kuruluşu ve video doğrulama hizmeti veren Storyful, videolardan birinin yerini doğruladı. Twitter kullanıcısı @unusual_whales Foxconn protestolarının bir özetini Twitter hesabından paylaştı:

Here is a reported video from this week of workers fighting with guards at Foxconn Technology’s plant in China that produces Apple’s, $AAPL, iPhones. pic.twitter.com/IIJlBoEJvX

— unusual_whales (@unusual_whales) November 28, 2022

Analistlere ve Apple tedarik zincirindeki kişilere göre, Çin’in güvenilir bir üretim merkezi olarak konumunu yitirmesi ve bir yıllık olayların ardından gelen kargaşa, Apple’ın artık işlerinin çoğunu tek bir bölgeye bağlayarak kendini güvende hissetmediği anlamına geliyor. Bu sebeple, Apple’ın Çin’den taşınacağı söylentileri gündeme geldi.

Bu yılın başlarında yapılan yatırım görüşmelerinde Luxshare yöneticileri, isimleri açıklanmayan bazı müşterilerinin Çin tedarik zincirinde Covid-19 önleme çabaları, elektrik kesintileri ve diğer zorluklardan kaynaklanan sorunlardan endişe duyduklarını iddia etti. Bu müşterilerin, LuxShare’den işlerini Çin dışına genişletme konusunda kendilerine destek olmalarını istediklerini iddia ediyorlar.

“Başlangıçta sadece yöneticilerden bir açıklama almak için fabrikaya girdiler, ancak [yöneticiler] yüzlerini göstermediler ve bunun yerine polisi aradılar.”

-Çin’deki Apple çalışanı

Apple’ın planı nedir?

Apple, üretim ortaklarına bu işi Çin dışında daha fazla üstlenmeye başlamalarını istediğini bildirdi. Uzmanlara göre, Vietnam ve Hindistan gibi ülkeler de NPI’yi uygulayamadıkları sürece ikinci planda kalmaya devam edecekler. Apple, yavaşlayan küresel ekonomi ve şirketin işe alımının gücünün azalması sebebiyle, yeni tedarikçiler ve yeni ülkelerle NPI çalışmaları için işçi tahsis etmekte zorlanıyor.

Apple ve Çin, yakın zamana kadar her iki tarafa da büyük ölçüde fayda sağlayan bir ilişki içinde on yıllardır iç içe geçmiş durumda. Değişim aniden gerçekleşmeyecek. Apple her yıl iPhone’un yeni modellerinin yanı sıra dizüstü bilgisayarları, iPad’leri ve diğer ürünlerinin bir üst modellerini piyasaya sürmeye devam ediyor.

“Durumu gözden geçiriyor ve çalışanların endişelerinin giderilmesini sağlamak için Foxconn ile yakın bir şekilde çalışıyoruz.”

-Apple sözcüsü

Geçtiğimiz hafta Çin şehirlerinde gerçekleşen gösterilere göre, COVID-19 sınırlamalarına duyulan öfke hükümete karşı daha büyük bir harekete dönüşebilir. Protestoculardan bazıları Devlet Başkanı Xi Jinping’in görevden alınması çağrısında bulundu. Şirkete göre Apple’ın Çin’den taşınması çözüm olabilir.

Değişim hedefi

Analist Ming-chi Kuo’ya göre Apple’ın uzun vadeli hedefi, bugün tek haneli bir yüzdeye sahip olan iPhone’ların yüzde 40 ila yüzde 45’ini Hindistan’dan ihraç etmek ve tedarikçilere göre Vietnam’ın AirPods, akıllı saatler ve dizüstü bilgisayarlar da dahil olmak üzere diğer Apple cihazlarının üretiminin daha büyük bir bölümünü gerçekleştirmesi bekleniyor.

Kasım ayında Apple, Zhengzhou tesisindeki COVID-19 limitlerinin Pro modellerinin sevkiyatını engelleyeceğine dair nadir görülen bir çeyrek ortası uyarısı yayınladı. Apple’ın Çin dışına taşınma hedefi, cihazlarının üretiminin devam etmesi gerektiğinden yakın gelecekte gerçekleşmeyecek.

Çin fabrikasında sert değişiklikler

Zhengzhou fabrikası, hükümetin COVID-19 düzenlemeleri kapsamında ürün üretimini sürdürmek için personelin sahada kaldığı ve dış dünyayla temasın asgari düzeyde tutulduğu bir sistemi uygulaması gereken fabrikalardan biri. Çalışanlara göre, Foxconn otomatları kaldırmış, sigara içme alanlarını ve yemekhaneleri kapatmış.

Birçok insan ıssız yollardan yürüyerek ve çitlerden atlayarak memleketlerine dönmeyi başardı. Kasım ayındaki pandemi politikaları ve maaş anlaşmazlıkları işgücünün şikayetlerini şiddetlendirdi. Bazıları polislerle çatıştı.

Apple işçi haklarını korumasıyla biliniyor, dolayısıyla bu tür olaylar şirkette hoş karşılanmıyor.

Apple’ın Çin’den çıkmasıyla ilgili hazırladığımız yazımızın sonuna geldik Çin’de başlayan protestolarla ilgili daha detaylı bilgi almak istiyorsanız, Apple’ın Çin tesisinde Covid-19 vakaları arttığı için protestolar başladı başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz. Digital Report ekibi olarak keyifli okumalar dileriz…