Anayasa Mahkemesi (AYM), e-ticaret platformlarını ayıplı mal sorumluluğundan muaf tutan yasal düzenlemeleri iptal etti.
Resmi Gazete’de yayımlanan karar doğrultusunda, tüketiciler kusurlu veya ayıplı ürünlerle karşılaştıklarında artık yalnızca satıcıya değil, aracı olan dev e-ticaret platformlarına karşı da yasal haklarını arayabilecek.
İptal edilen düzenlemeler ve gerekçesi
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin başvurusu üzerine dosyayı inceleyen AYM, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun‘un platformları koruyan muafiyet maddelerini Anayasa’ya aykırı buldu. Mahkemenin temel gerekçeleri şu şekilde sıralandı:
- Aktif rol ve kontrol: E-ticaret devlerinin sadece pasif birer aracı olmadığı, ürünler ve ticaret üzerinde doğrudan kontrol ve denetim yetkilerinin bulunduğu vurgulandı.
- Korumasız kalan tüketici: Satıcının iflas etmesi, platformdan ayrılması veya ulaşılamaz olması durumunda tüketicinin tamamen güvencesiz kalmasının anayasal tüketici haklarıyla bağdaşmadığı belirtildi.
Yeni süreç ne zaman başlayacak?
Yasal bir boşluk doğmaması adına AYM, iptal hükümlerinin Mart 2027’de (9 ay sonra) yürürlüğe girmesine karar verdi. Bu süreçte TBMM’nin platformların sorumluluk sınırlarını çizen yeni bir yasal düzenleme yapması gerekiyor.
Uygulamanın tüketiciye ve sektöre yansımaları
- Doğrudan muhataplık: Tüketiciler, asıl satıcıya ulaşamadıkları durumlarda tazminat veya ürün değişimi için doğrudan e-ticaret platformuna başvurup dava açabilecek.
- Sıkı denetim: Platformlar, pazar yerlerinde faaliyet gösteren küçük veya tanınmayan satıcıları ve ürün kalitelerini çok daha sıkı denetlemek zorunda kalacak.
- Maliyet artışı riski (Karşı oy): Karara tek karşı oyu veren üye Ömer Çınar; bu sorumluluğun platformların mali risklerini artıracağını, bunun da hizmet fiyatlarına yansıyarak tüketicilere daha pahalı ürün olarak dönebileceğini savundu.
