Tayvanlı yarı iletken devi TSMC’de uzun yıllar üst düzey yöneticilik yapmış bir ismin, emekli olduktan kısa bir süre sonra rakip firma Intel’e katılması ve yanında şirketin en kritik ticari sırlarını da götürdüğü iddiası, çip endüstrisini sarstı. Tayvanlı yetkililer, ulusal güvenlikle ilgili bir soruşturma başlattı.
Nikkei Asia’nın haberine göre, soruşturmanın merkezindeki isim, sektörün en saygın mühendislerinden biri olan Wei-Jen Lo. Hem Intel hem de TSMC, konuyla ilgili yorum yapmaktan kaçınırken, iddialar çip savaşlarındaki rekabetin ne kadar sertleştiğini bir kez daha gözler önüne serdi.
İddialar neler? Emeklilikten casusluğa mı?
Wei-Jen Lo, TSMC’de 21 yıl boyunca görev yapmış ve şirketin sektördeki en güçlü Ar-Ge ekiplerinden birini kurmuş bir yönetici. Bu yılın başlarında şirketten “emekli olmak” üzere ayrıldı ve adına bir veda töreni bile düzenlendi. Ancak emekliliğin tadını çıkarmak yerine, Ekim ayının sonlarında sürpriz bir şekilde eski şirketi Intel’de yeniden ortaya çıktı.
Liberty Times’ın haberine göre, asıl bomba iddia ise şu: Lo’nun, TSMC’den ayrılmadan önce, kurumsal strateji geliştirme kıdemli başkan yardımcısı olarak yetkisini kullanarak, astlarına TSMC’nin en gelişmiş ve gizli üretim teknolojileri olan N2, A16, A14 ve sonrası süreçlerini kapsayan kısıtlı teknik belgelerin kopyalarını kendisine vermeleri talimatını verdiği öne sürülüyor. Üst düzey bir yönetici olduğu için bu taleplerin o an için rutin göründüğü ve hiçbir güvenlik alarmının çalmadığı iddia ediliyor.
TSMC’nin, Lo’nun gerçekten emekli olduğuna inandığı için, genellikle ayrılan yöneticilere imzalatılan ve 18 ay boyunca rakip firmalarda çalışmayı yasaklayan bir “rekabet etmeme” anlaşması imzalatmadığı da gelen bilgiler arasında.
Bu belgeler Intel’in işine yarar mı?
Peki, bu gizli belgeler gerçekten de Intel’in işine yarayabilir mi? Teknik olarak, doğrudan bir kopyala-yapıştır faydası sağlaması pek olası değil. Çünkü her iki şirketin de üretim süreçleri ve teknolojileri birbirinden oldukça farklı.
- Intel’in 18A üretim süreci zaten seri üretimde ve bu süreci iyileştirmek ancak Intel mühendislerinin kendi çalışmalarıyla mümkün.
- Gelecekteki 14A süreçlerinde ise Intel, kritik katmanlar için High-NA EUV litografi araçlarını kullanmayı planlarken, TSMC Low-NA EUV ve çoklu desenleme yöntemlerine güvenecek.
Yani, TSMC’nin belgeleri, Intel’in mühendislik ekibinden çok, şirketin rekabet analizi ekibi için değerli olabilir. Bu bilgiler, Intel’in rakibinin yol haritasını, güçlü ve zayıf yönlerini anlamasına yardımcı olabilir.
Ancak en büyük katkı, belgelerden ziyade Wei-Jen Lo’nun kendisi olabilir. TSMC’de yıllarca edindiği süreç geliştirme, entegrasyon ve üretim kültürü konusundaki tecrübesini Intel’e taşıması, şirketin verimliliği ve yenilikçiliği açısından çok daha değerli olabilir.
Soruşturma ne aşamada?
Tayvan Yüksek Savcılığı, şu an için soruşturmanın, TSMC’nin ticari sırlarının yabancı bir kuruluşa kasıtlı veya yasa dışı bir şekilde aktarılıp aktarılmadığını bulmaya odaklandığını belirtti. Soruşturmanın sonucu, sadece iki teknoloji devi arasındaki ilişkiyi değil, aynı zamanda küresel çip endüstrisindeki rekabetin kurallarını da yeniden şekillendirebilir.
