Değeri 39 milyar doları bulan insansı robot girişimi Figure AI, eski ürün güvenliği başkanının açtığı federal bir dava ile sarsıldı. Davacı, şirket yöneticilerini, robotların insan kafatasını kırabilecek güçte olduğu ve işçiler için ciddi yaralanma riskleri oluşturduğu konusunda uyardıktan sonra işten çıkarıldığını iddia ediyor.
Daha önce Amazon ve onun robotik bölümünde altı yıldan fazla deneyime sahip bir robotik güvenlik mühendisi olan Robert Gruendel, davayı Cuma günü Kaliforniya Kuzey Bölgesi ABD Bölge Mahkemesi’nde açtı. Şikayete göre Gruendel, şirketin insansı robotları hakkındaki “en doğrudan ve belgelenmiş güvenlik şikayetlerini” dile getirmesinden günler sonra, Eylül ayında işten çıkarıldı.
Davadaki korkutucu iddialar: “İnsanüstü hız” ve çelik kapıyı yaran robot
Dava dilekçesindeki iddialar, bilim kurgu filmlerini aratmayacak cinsten. Gruendel’in Temmuz ayında yaptığı darbe testlerinin, robotların “insanüstü bir hızda” hareket ettiğini ve “ağrı eşiğinin yirmi katı” güç ürettiğini ortaya çıkardığı iddia ediliyor. Bu gücün, bir yetişkinin kafatasını kırmak için gereken kuvvetin iki katından fazla olduğu belirtiliyor.
Dava ayrıca, arızalanan bir robotun yakınında bir çalışan dururken “çelik bir buzdolabı kapısında çeyrek inçlik bir yarık açtığı” bir olayı da anlatıyor.
“Güvenlik planları fon alındıktan sonra rafa kaldırıldı”
Dava, Gruendel’in geliştirdiği kapsamlı bir güvenlik yol haritasının, iki büyük yatırımcıdan fon sağlanmasına yardımcı olduğunu, ancak bu planın fonlama turu kapandıktan sonra şirket liderliği tarafından “içinin boşaltıldığını” iddia ediyor. Gruendel’in, yöneticileri bu durumun “dolandırıcılık olarak yorumlanabileceği” konusunda uyardığı da öne sürülüyor.
Şikayette ayrıca, Gruendel’in CEO Brett Adcock ve Baş Mühendis Kyle Edelberg’e gönderdiği mesajlarda robotların yetenekleri hakkındaki endişelerini dile getirdiğinde, uyarılarının göz ardı edildiği iddia ediliyor. Davaya göre, Gruendel’in güvenlik talepleri “yükümlülükler değil, engeller” olarak görüldü ve işten çıkarılmadan önce kendisine “belirsiz bir ‘iş yönünde değişiklik'” olduğu söylendi.
Şirket iddiaları reddetti
Figure AI ise iddiaları reddederek CNBC’ye yaptığı açıklamada, Gruendel’in “düşük performans nedeniyle işten çıkarıldığını” ve iddialarının “Figure’ün mahkemede tamamen çürüteceği yalanlar” olduğunu belirtti.
Bu dava, Figure’ün Eylül ayında Parkway Venture Capital liderliğinde Nvidia, Microsoft ve Intel Capital gibi büyük yatırımcıların katılımıyla 1 milyar dolarlık bir C Serisi finansman turunu tamamlamasından sadece iki ay sonra geldi. Bu tur, San Jose merkezli şirketin değerini, Jeff Bezos, Nvidia ve Microsoft’tan destek aldığı 2024 başındaki değerlemesinden 15 kat artırarak 39 milyar dolara çıkarmıştı.
Emsal teşkil edebilecek bir dava
Gruendel’in avukatı, Kaliforniya yasalarının güvenli olmayan uygulamaları bildiren çalışanları koruduğunu belirterek, bunun insansı robot güvenliğiyle ilgili ilk “ihbarcı” (whistleblower) davalarından biri olabileceğini kaydetti. Gruendel, ekonomik, telafi edici ve cezai tazminatların yanı sıra jürili bir duruşma talep ediyor.
Bu dava, hızla gelişen insansı robot endüstrisinde güvenlik standartlarının ne kadar önemli olduğunu ve şirketlerin bu konudaki sorumluluklarını bir kez daha gündeme getiriyor. Davanın sonucu, sektör için önemli bir emsal teşkil edebilir.
