OpenAI, Avrupa’daki ilk yapay zeka (AI) veri merkezini Norveç’te açmayı planladığını duyurdu. “Stargate Norway” adı verilen proje, İngiliz AI bulut altyapı sağlayıcısı Nscale ve Norveçli enerji altyapı firması Aker ortaklığıyla hayata geçirilecek.
Nscale, veri merkezinin tasarımını ve inşaatını üstlenecek. Bu, iki şirket arasında %50-%50 ortak girişim şeklinde gerçekleşecek. OpenAI ise projede “alıcı” (off-taker) rolünü üstlenerek, veri merkezinin kapasitesinden yararlanacak.
Bu duyuru, Avrupa’nın yapay zeka alanında egemenlik kurma ve veri merkezlerine, işlem gücüne yatırım yapma çabalarının yoğunlaştığı bir döneme denk geliyor. Avrupa Birliği (AB), yakın zamanda yapay zeka altyapısına milyarlarca euroluk yatırım planlarını açıkladı. Bu planlar, 13 yapay zeka fabrikası kurmak için 10 milyar € (11,8 milyar dolar) ve bu fabrikalara ilk yatırım olarak 20 milyar € ayrılmasını içeriyor.
Nscale CEO’su Josh Payne, CNBC’ye yaptığı açıklamada, projenin amaçlarından birinin, kıta yararına “Avrupa’nın egemen işlem gücünden faydalanmak” olduğunu belirtti. Veri merkezine öncelikle Norveç’in yapay zeka ekosistemi, yani startup’lar ve bilimsel araştırmacılar erişebilecek.
Nscale ve Aker, projenin ilk 20 MW’lık aşaması için her biri yaklaşık 1 milyar dolar taahhüt etti. OpenAI’ın açıklamasına göre Stargate Norway, başlangıçta 230 MW kapasite sunacak ve 2026 sonuna kadar 100.000 Nvidia GPU ile çalışacak şekilde genişletilmesi planlanıyor.
Veri merkezi, Norveç’in kuzeyindeki küçük bir kasaba olan Narvik yakınlarında konumlanacak. OpenAI, bölgenin hidroelektrik enerjisine erişimi, serin iklimi ve “olgun bir sanayi tabanı” nedeniyle tercih edildiğini vurguladı.
OpenAI, tesisin tamamen yenilenebilir enerjiyle çalışacağını ve maksimum soğutma verimliliği sağlamak için kapalı devre, doğrudan çipe sıvı soğutma sistemleri kullanacağını belirtti. Ayrıca, GPU sistemlerinden elde edilen fazla ısının, bölgedeki düşük karbonlu girişimleri desteklemek için kullanılabileceği de ifade edildi.
Ağustos 2024’te yürürlüğe giren AB Yapay Zeka Yasası, veri merkezleri inşa eden şirketlerin çevreyi koruma ve yapay zeka modellerinin enerji tüketimi konusunda şeffaf olma yükümlülüklerini içeriyor. Ayrıca, AB’nin Enerji Verimliliği Direktifi bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) sektöründe enerji verimliliğini vurguluyor ve belirli enerji giriş eşiklerini aşan veri merkezlerinin atık ısıyı geri kazanmasını öngörüyor.
Stargate Norway duyurusu, OpenAI’ın ABD’de Oracle ve SoftBank ortaklığıyla önümüzdeki dört yıl içinde 10 gigawatt’lık yapay zeka altyapısına 500 milyar dolar yatırım yapacağını açıklamasından yedi ay sonra geldi. Bu anlaşma, bu yılın başlarında Stargate BAE’nin lansmanını ve yakın zamanda Birleşik Krallık hükümeti ile yapay zeka adaptasyonunu hızlandırmak ve altyapıyı güçlendirmek için imzalanan bir anlaşmayı takip ediyor. Stargate Norway’in AB’nin yapay zeka altyapısı yatırımından ayrı olduğu vurgulandı.
