Yapay zeka dünyası, sık sık kıyasıya rekabet haberleriyle gündeme gelse de, bazen en büyük rakipler bile ortak bir amaç uğruna el sıkışabiliyor.
Teknoloji kulislerini hareketlendiren son haber de tam olarak bunu kanıtlar nitelikte: Yapay zeka alanının öncü isimlerinden OpenAI, artan işlem gücü ihtiyacını karşılamak için Alphabet’in (Google) bulut servisini kullanmaya başlayacak.
Reuters‘ın üç farklı kaynağa dayandırdığı bu özel haber, yapay zeka sektörünün iki önemli rakibi arasında şaşırtıcı bir iş birliğine işaret ediyor ve rekabet dinamiklerini yeniden şekillendirecek gibi görünüyor.
Neden şimdi ve neden Google?
Birkaç aydır devam eden görüşmelerin ardından Mayıs ayında sonuçlandığı belirtilen bu anlaşma, yapay zeka modellerini eğitmek ve dağıtmak için gereken devasa işlem gücü taleplerinin, sektördeki rekabet dinamiklerini nasıl değiştirdiğinin altını çiziyor. Aynı zamanda, OpenAI’nin ana destekçisi Microsoft’a olan bağımlılığını çeşitlendirme ve azaltma yönündeki son hamlesi olarak dikkat çekiyor. Bu hamleler arasında, şirketin yüksek profilli Stargate veri merkezi projesi de bulunuyor.
Bu anlaşma, Google’ın bulut birimi için önemli bir kazanım olarak değerlendiriliyor. Google Cloud, OpenAI’nin yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak için mevcut altyapısına ek işlem kapasitesi sağlayacak.
İşin ilginç yanı, OpenAI’nin ChatGPT‘sinin, Google’ın yıllardır süren arama motoru hakimiyetine en büyük tehdidi oluşturduğu bir dönemde bu anlaşmanın gerçekleşmesi. Google yöneticileri de son zamanlarda yapay zeka yarışının “kazanan her şeyi alır” şeklinde sonuçlanmayabileceğini dile getirmişlerdi.
Haberi takiben Alphabet hisseleri %2.1 artarken, Microsoft hisselerinde %0.6’lık bir düşüş gözlendi. Scotiabank analistleri bu gelişmeyi “biraz şaşırtıcı” olarak nitelendirirken, Google Cloud biriminin büyüme fırsatlarına dikkat çekti ve ChatGPT’den kaynaklanan rekabet konusunda temkinli olunması gerektiğini belirtti. Analistler, “Anlaşma, iki şirketin devasa işlem gücü taleplerini karşılamak için aralarındaki yoğun rekabeti göz ardı etmeye istekli olduklarını gösteriyor.
Nihayetinde bunu Google’ın bulut birimi için büyük bir kazanç olarak görüyoruz, ancak ChatGPT’nin Google’ın arama hakimiyetine giderek daha büyük bir tehdit haline geldiğine dair endişeler devam ediyor” diye yazdılar.
OpenAI’nin artan işlem gücü ihtiyacı ve çeşitlendirme stratejisi
ChatGPT’nin 2022 sonlarında sahneye çıkmasından bu yana OpenAI, hem büyük dil modellerini eğitmek hem de bu modellerin kullanıcılar tarafından işlenmesini sağlayan “çıkarım” (inference) işlemleri için artan bir işlem gücü talebiyle karşı karşıya. OpenAI, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, yapay zekanın hızla benimsenmesiyle birlikte yıllık gelir beklentisinin Haziran ayı itibarıyla 10 milyar dolara ulaştığını ve şirketin tüm yıl hedefine ulaşma yolunda ilerlediğini belirtti.
Bu yılın başlarında OpenAI, 500 milyar dolarlık Stargate altyapı programı için SoftBank ve Oracle ile ortaklık kurmuş ve daha fazla işlem gücü için CoreWeave ile milyarlarca dolarlık anlaşmalar imzalamıştı. Ayrıca, Şubat ayında Reuters’ın bildirdiğine göre, şirket dış donanım sağlayıcılarına olan bağımlılığını azaltabilecek ilk kendi geliştirdiği çipin tasarımını bu yıl içinde tamamlama yolunda ilerliyor.
Google ile yapılan bu ortaklık, OpenAI’nin, Ocak ayına kadar ChatGPT üreticisinin özel veri merkezi altyapı sağlayıcısı olarak hizmet veren Microsoft’a olan bağımlılığını azaltmak için yaptığı birkaç manevranın sonuncusu. Bir kaynağın Reuters’a verdiği bilgiye göre, Google ve OpenAI aylarca bir düzenleme üzerinde görüştü ancak daha önce OpenAI’nin Microsoft ile olan bağlayıcı anlaşmaları nedeniyle bir anlaşma imzalayamadılar. Microsoft ve OpenAI ayrıca, Microsoft’un OpenAI’de gelecekte sahip olacağı özkaynak payı da dahil olmak üzere milyarlarca dolarlık yatırımlarının şartlarını revize etmek için müzakereler yürütüyor.
Google için stratejik bir hamle mi, yoksa dengeleri değiştiren bir risk mi?
Google için bu anlaşma, teknoloji devinin tarihsel olarak dahili kullanım için ayrılan tensör işlem birimleri (TPU) olarak bilinen kendi geliştirdiği çiplerini genişlettiği bir döneme denk geliyor. Bu durum, Google’ın aralarında Apple gibi büyük teknoloji oyuncularının yanı sıra, eski OpenAI liderleri tarafından kurulan iki OpenAI rakibi olan Anthropic ve Safe Superintelligence gibi girişimlerin de bulunduğu müşteriler kazanmasına yardımcı oldu.
OpenAI’nin müşteri listesine eklenmesi, Google’ın bulut işinin büyümesini hızlandırmak için donanımdan yazılıma kendi geliştirdiği yapay zeka teknolojisinden nasıl yararlandığını gösteriyor. 2024 gelirinin %12’sini oluşturan 43 milyar dolarlık satışıyla Google Cloud, Amazon ve Microsoft’u geride bırakarak, ağır altyapı talepleri maliyetli faturalar yaratan yükselen yapay zeka girişimleri için tercih edilen bulut sağlayıcısı olma çabasıyla kendini tarafsız bir işlem kaynakları hakemi olarak konumlandırdı.
Ancak Alphabet, rakip yapay zeka tekliflerinin tehdidine ve antitröst yaptırımlarına karşı bilançosunu korurken, bu yıl 75 milyar dolara ulaşması beklenen yapay zeka ile ilgili sermaye harcamalarından finansal getiri elde etme konusunda piyasa baskısıyla karşı karşıya. Google’ın DeepMind yapay zeka birimi de en iyi modelleri geliştirmek ve bu gelişmeleri tüketici uygulamalarına entegre etmek için OpenAI ve Anthropic ile doğrudan rekabet ediyor.
İşlem gücü satmak, Google’ın kendi çip tedarikini azaltırken, kapasite kısıtlı rakiplerini güçlendiriyor. OpenAI anlaşması, Alphabet CEO’su Sundar Pichai’nin kapasiteyi Google’ın kurumsal ve tüketici iş segmentlerinin rakip çıkarları arasında nasıl paylaştıracağını daha da karmaşık hale getirecek. Google Finans Direktörü Anat Ashkenazi’nin Nisan ayında analistlere söylediği gibi, Google zaten geçen çeyrek itibarıyla bulut müşterilerinin taleplerini karşılamak için yeterli kapasiteye sahip değildi.
Her ne kadar ChatGPT, aylık kullanıcı sayısı açısından Google’ın rakip sohbet robotuna göre büyük bir avantaja sahip olsa ve analistler Google’ın baskın arama pazarı payını azaltabileceğini tahmin etse de, Pichai, OpenAI’nin Google’ın iş hakimiyetini gasp edeceği yönündeki endişeleri bir kenara itti.
Rekabetin ortasında beklenmedik bir iş birliği
OpenAI ve Google arasındaki bu bulut anlaşması, yapay zeka endüstrisindeki devasa işlem gücü ihtiyacının ve stratejik zorunlulukların, en büyük rakipleri bile beklenmedik iş birliklerine itebileceğini gösteriyor. Bu durum, bir yandan Google Cloud için önemli bir müşteri kazanımı anlamına gelirken, diğer yandan Google’ın kendi iç yapay zeka geliştirme çabaları ve pazar hakimiyeti stratejileri açısından karmaşık bir dengeyi beraberinde getiriyor.
Yapay zeka dünyasında rekabet tüm hızıyla devam ederken, bu tür stratejik ortaklıkların sektörün geleceğini nasıl şekillendireceğini zaman gösterecek.
