ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi günü Beyaz Saray’da imzaladığı bir memorandum ile Amerika Birleşik Devletleri’nin siber güvenlik, dijital insan hakları ve hibrit savaş odaklı 66 uluslararası örgütten derhal çekilmesini emretti. Özellikle Hibrit Tehditlere Karşı Avrupa Mükemmeliyet Merkezi (Hybrid CoE), Küresel Siber Uzmanlık Forumu (GFCE) ve Özgürlük Çevrimiçi Koalisyonu (FOC) listesindeki öncelikli kuruluşlar olarak belirlendi.
Memorandumda, Dışişleri Bakanlığı’nın raporu incelenerek bu örgütlerin ABD çıkarlarına aykırı olduğu sonucuna varıldığı kaydedildi. Trump, konuya ilişkin değerlendirmesinde “Dışişleri Bakanı’nın raporunu inceledim ve ABD’nin bu örgütlerde üye kalmasının çıkarlarımıza aykırı olduğuna karar verdim” ifadesini kullandı. Bu karar, ABD’nin dijital egemenlik politikasında çok taraflı yaklaşımlardan tek taraflı bir stratejiye geçişi işaret ediyor.
Hibrit Tehditlere Karşı Avrupa Mükemmeliyet Merkezi (Hybrid CoE), Helsinki merkezli olarak NATO ile Avrupa Birliği arasında hibrit tehditlere karşı operasyonel köprü görevi üstleniyor. Merkez, seçim müdahaleleri, dezenformasyon kampanyaları ve ekonomik baskı gibi askeri olmayan saldırıları analiz etmek ve karşı koymak amacıyla kuruldu. ABD’nin çekilmesiyle, Avrupa müttefiklerinin paylaşılan istihbarat ve koordineli tepki mekanizmalarından mahrum kalacağı belirtiliyor. Bu durum, transatlantik cephede hibrit savaşlara karşı birleşik duruşu zayıflatıyor.
Hybrid CoE’nin ABD katılımı, Rusya ve Çin gibi aktörlere atfedilen eşik altı saldırıların tespiti için kritik bir caydırıcı unsur olarak görülüyordu. Çekilme kararıyla, istihbarat paylaşımı sınırlanırken, müttefiklerin bu tehditlere karşı erken uyarı sistemlerinden yoksun kalma riski ortaya çıkıyor. Ulusal güvenlik uzmanları, bu kaybın Batı ittifakının dijital savunma kalkanını deldiğini ifade etti.
Küresel Siber Uzmanlık Forumu (GFCE), hükümetler, özel teknoloji şirketleri ve sivil toplum kuruluşlarını bir araya getiren çok paydaşlı bir platform olarak gelişmekte olan ülkelerde siber kapasite inşasını hedefliyor. Forum, olay müdahale ekipleri, siber suç yasaları ve kritik altyapı koruması gibi alanlarda destek sağlıyor. ABD’nin ayrılması, bu alanda bir güç boşluğu yaratıyor ve rakip güçlerin kendi desteklerini sunarak otoriter standartları Küresel Güney’in dijital altyapısına yerleştirebileceği aktarılıyor.
GFCE’den çekilme, ABD’nin siber kapasite geliştirme çabalarından vazgeçişi olarak yorumlanıyor. Gelişmekte olan ulusların siber savunma altyapılarını şekillendirmede ABD’nin geleneksel liderliği sona ererken, Çin ve Rusya gibi ülkelerin bu boşluğu dolduracağı ileri sürülüyor. Bu durum, küresel siber normların demokratik değerlerden uzaklaşma riskini artırıyor.
Özgürlük Çevrimiçi Koalisyonu (FOC), internet kesintileri, sansür ve dijital otoriterliğe karşı mücadele eden 42 hükümetin oluşturduğu bir ortaklık. ABD, koalisyonda internet erişimini kısıtlayan rejimleri diplomatik baskıya tabi tutan önde gelen ses olarak yer alıyordu. Çekilme kararı, dijital insan haklarının dış politika önceliğinden indirgenişini yansıtıyor ve otoriter rejimlerin iç internet kontrollerini sıkılaştırmasını cesaretlendirebileceği belirtiliyor.
Trump yönetimi, bu çekilmeleri küresel bürokrasilere fon akışını kesme ve kaynakları ikili ortaklıklara yönlendirme gerekçesiyle savundu. Beyaz Saray yetkilileri, çok taraflı yapıların ABD eylemlerini kısıtladığını belirterek, doğrudan etki sağlayacak ilişkilerin önceliklendirileceğini kaydetti. Ancak eleştirmenler, siber uzayın bağlantılı doğasında izolasyonun zaafiyet yarattığını ifade etti.
Uzmanlar, ABD’nin bu masalardan çekilmesiyle gelecekteki dijital çatışmaların kurallarını tek başına yazma riskiyle karşı karşıya kalacağını ileri sürdü. Dünya, dost ve düşman ayrımı olmaksızın ABD’siz organize olurken, Batı’nın siber liderliğinin erozyona uğrayacağı kaydediliyor. Ulusal güvenlik çevreleri, iklim ve kalkınma kesintilerinin ötesinde bu dijital ittifak kayıplarının uzun vadeli stratejik bedel taşıdığını vurguladı.
Karar, Amerikan savunma ve diplomasi duruşunda köklü bir yeniden yapılandırmayı tetikliyor. Siber güvenlik uzmanları, ABD’nin hibrit tehditler ve dijital insan hakları alanındaki multilateral angajmanlarının sona ermesinin, küresel siber ekosistemde güç dengelerini değiştireceğini belirtti. Bu gelişme, teknoloji odaklı uluslararası işbirliklerinin geleceğini sorgulatıyor.
