Üçüncü taraf çerezler, içinde bulunduğunuz web sitesi tarafından değil üçüncü taraf bir web sitesi tarafından oluşturulan çerezlere verilen isimdir. Örnek vermek gerekirse, web sitenize ekleyeceğiniz bir Facebook Beğen butonu, Facebook’un sitenizi ziyaret eden kullanıcılar için çerezler oluşturmasına izin verir. Facebook, daha sonra bu ziyaretçiyi tanımlamak ve hangi web siteleri ziyaret ettiğini görmek için bu çerezlerden yararlanabilir.
Aynı şekilde, Google Adsense gibi bazı reklam şirketleri, kullanıcıların hangi web sitelerini ziyaret ettiğini izleyebilmek için üçüncü taraf çerezleri kullanır.
Bir web sitenin üçüncü taraf çerezleri kullanıp kullanmadığı nasıl anlaşılır?
Herhangi bir web sitenin üçüncü taraf çerezleri kullanıp kullanmadığını öğrenmek mümkündür. Bunun için Google Chrome tarayıcınız üzerinden aşağıdaki adımları takip etmeniz gerekmektedir.
- İlk olarak Geliştirici Araçları’nı açmak için F12 tuşuna basın. Veya sayfaya sağ tıklayarak, açılan menüden İncele seçeneğine tıklayın.
- Açılan ekrandan Uygulama (Application) sekmesine tıklayın.
- Ardından sol taraftaki menüde yer alan Çerezler (Cooikes) yazısına çift tıklayın.
- Çerezler’in altında bulunduğunuz sitenin adresi yazacaktır. Şayet bulunduğunuz web sitesi dışında farklı siteler de gözüküyorsa, bu, üçüncü taraf çerezlerin olduğu anlamına gelir.
Üçüncü taraf çerezler nasıl çalışır?
En yaygın üçüncü taraf çerezler reklam verenler, pazarlamacılar ve sosyal medya platformları tarafından oluşturulmaktadır. Bu çerezler daha çok kullanıcıların ilgi alanlarını ve davranışlarını tespit etmek için kullanılır.
Örnek vermek gerekirse Bodrum’a tatile gitmek istiyorsunuz. Bu konu ile ilgili birkaç web sitesine göz atıyorsunuz. Ardından Bodrum’a gitmekten vazgeçiyorsunuz. Fakat birkaç saat sonra önünüze sürekli Bodrum ile ilgili reklamlar çıkmaya başlıyor. Tahmin edebileceğiniz gibi bu bir tesadüf değil. Reklam verenler ve bunlarla anlaşmalı şirketler ziyaret ettiğiniz web sitesinde yer alan çerezler vasıtası ile sizin Bodrum’a ilgi duyduğunuzu artık biliyorlar. Ve size buna göre reklamlar sunmaya başlıyorlar.
Çoğu web kullanıcısı, birden çok sekmesi açık olan bir tarayıcının tek bir oturum oluşturduğunun farkında değildir. Sekmeden sekmeye geçtiğiniz sırada, farkında olmadan web ziyareti geçmişiniz hakkındaki bilgileri diğer web sitelerine ve üçüncü taraflara aktarırsınız da aktarmış olursunuz. Web tarayıcınızı kapatmak, kaydedilen çerezlerin silinmesini sağlamaz. Kullandığınız tarayıcıya bağlı olarak, bunu manuel olarak yapmanız gerekebilir.
Bu işlemin otomatik olarak gerçekleştirilmesini istiyorsanız, Chrome’un Çerezler bölümünde yer alan ‘Chrome’dan çıktığımda çerezleri ve site verilerini temizle’ seçeneğini aktif hale getirin. Aynı şekilde Firefox’ta ‘Firefox kapandığında geçmişi temizle’ seçeneğini, İnternet Explorer’de ise ‘Çıkışta göz atma geçmişini sil’ seçeneğini aktif hale getirin. Bu seçenekleri aktif hale getirmezseniz, tarayıcınız çerezlerini korur ve diğer sitelerle paylaşmaya devam eder.
Mail adresinize gelen bir e-posta tesadüfen gelmiş olmayabilir!
Herhangi bir sitede bir hesap oluşturmak için paylaştığınız e-posta adresi, telefon numarası hatta adres gibi bilgiler, çerezler aracılığı ile üçüncü tarafların eline geçebilir. Bu bilgiler daha sonra çeşitli amaçlarla kullanılabilir. Yani mail adresinize gelen alakasız bir e-posta, size tesadüf eseri gönderilmemiş olabilir.
Üçüncü taraf çerezler aslında yararlı mı?
1990’ların sonlarından bu yana, çevrimiçi pazarlamacılar işletmelerini internet kullanıcılarını izleme ve doğru reklamlarla hedefleme becerisi üzerine inşa ettiler ve bunların çoğu üçüncü taraf çerezlerinin kullanımı yoluyla gerçekleşti. Google Ads ve Adsense gibi dev reklam platformları, çerezler aracılığı ile kullanıcıya en doğru reklamı göstermeyi başardılar.
Peki çerezler olmasaydı ne olurdu? Muhtemelen internette dolaştığımız anlarda çok alakasız reklamlarla karşılaşıyor olurduk. Veya her sitede içerik ile ilgili reklamlar bulunurdu. Bu açıdan bakıldığında üçüncü taraf çerezlerin hem reklam verenler hem de tüketiciler için faydalı olduğunu söylemek mümkün.
Üçüncü taraf çerezler ile ilgili alınan önlemler
Bugün üçüncü taraf çerezlerini düzenleyen pek çok yasa bulunuyor. Hükümetler CCPA, EPR ve GDPR ile web kullanıcılarının haklarını korumaya çalışıyor. Söz konusu yasalar, kullanıcılarına çerezlerin varlığını bildirmeyen web sitelerini cezalandırıyor. Ayrıca, çerezler aracılığı ile hangi bilgilerini toplandığını ve bu bilgilerin kimlerle paylaşıldığını kullanıcılarına bildirme zorunluluğu getiriyor.
Üçüncü taraf çerezleri engelleme
Apple Safari ve Mozilla Firefox gibi bazı şirketler üçüncü taraf çerezlerini artık varsayılan olarak engelliyor. Pazarın yüzde 67’sine sahip olana Google Chrome ise, artık kullanıcılarına üçüncü taraf çerezleri engelleme seçeneği sunuyor. Google bu yıl başında yaptığı bir açıklama ile 2022 yılında kadar bu tür çerezleri artık tamamen engelleyeceğini bildiriyor. Bu tür çerezlerden en çok yararlanan şirket olan Google’ın bu işi ağırdan alması oldukça manidar gözüküyor.
