Güneş sistemine dışarıdan gelen üçüncü nesne olan 3I/ATLAS kuyruklu yıldızı, gelecek ay Jüpiter’in yakınından geçerek derin uzaya doğru yolculuğuna devam etmeye hazırlanıyor. Bilim insanları, bu gizemli ziyaretçinin sistemimizi terk ettikten on yıllar sonra bile yakalanabilmesi için “Solar Oberth” manevrasına dayanan iddialı bir uzay görevi taslağı hazırladı.
1 Temmuz 2025’te keşfedilen gök cismi, Güneş sistemine özgü kuyruklu yıldızlarla benzerlik gösterse de yedi milyar yıl öncesine dayanan antik kimyasal yapısıyla galaktik bir “zaman kapsülü” niteliği taşıyor.
SPHEREx gözlemleriyle ortaya çıkan beklenmedik patlama
NASA’nın SPHEREx kızılötesi uzay teleskobu, Aralık 2025’te yaptığı gözlemlerde 3I/ATLAS’ın Güneş’e en yakın geçişinden (perihelion) haftalar sonra devasa bir püskürme yaşadığını tespit etti. Kuyruklu yıldızların Güneş’ten uzaklaştıkça sönükleşmesi beklenirken, bu nesnenin ani bir parlama yaşaması araştırmacıları şaşırttı.
Teleskop; koma katmanında su buharı, karbondioksit, metanol ve siyanür saptayarak nesnenin bileşimini detaylandırdı. Veriler, bu antik buz kütlesinin uzak bir yıldız sisteminde oluştuğuna dair en güçlü kanıtları sunuyor.
Solar Oberth manevrasıyla 2035’te fırlatma hedefi
Yıldızlararası Çalışmalar Girişimi (i4is) tarafından hazırlanan yeni bir akademik çalışma, 3I/ATLAS’ı yakalamak için 2035 yılında başlatılabilecek bir takip görevi öneriyor. Nesne halihazırda saniyede 60 kilometreyi aşan bir hızla uzaklaştığı için doğrudan bir fırlatma penceresi çoktan kapandı.
Önerilen planda, bir uzay aracının Güneş’in yerçekiminden faydalanarak devasa bir ivme kazanması hedefleniyor. Solar Oberth adı verilen bu riskli manevra sayesinde araç, Güneş’e sadece 3,2 güneş yarıçapı kadar yaklaşarak motorlarını ateşleyecek ve kuyruklu yıldızın peşinden derin uzaya fırlatılacak.
50 yıl sürecek galaktik kovalamaca
Simülasyonlar, 2035 yılında yapılacak bir fırlatmanın Dünya, Jüpiter ve 3I/ATLAS arasındaki en uygun hizalanmayı sunduğunu gösteriyor. Yaklaşık 500 kilogram ağırlığında tasarlanan uzay aracının, alçak Dünya yörüngesinden yakıt ikmali yapılmış bir Starship Block 3 ile fırlatılması planlanıyor.
Takip süreci başarıyla tamamlanırsa, araç fırlatıldıktan 35 ila 50 yıl sonra, Güneş’ten yaklaşık 732 astronomik birim uzaklıkta kuyruklu yıldızla buluşacak. Bu mesafe, Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin 700 katından fazlasına tekabül ediyor.
2035 yılı, Güneş Oberth manevrası için gereken itki miktarını minimumda tutan en elverişli göksel dizilimi sunuyor.
Sıradaki durak Jüpiter geçişi
Ziyaretçinin sistemimizdeki son büyük durağı 16 Mart 2026’da gerçekleşecek olan Jüpiter geçişi olacak. Dev gezegenin yaklaşık 53,6 milyon kilometre yakınından geçecek olan 3I/ATLAS, NASA’nın Juno sondası tarafından yakından izlenecek.
Jüpiter’in kütleçekim etkisiyle rotasında küçük bir sapma yaşayacak olan nesne, 2026 yılının ortalarına kadar yer tabanlı teleskoplarla gözlemlenebilecek ve ardından sonsuza dek karanlığa gömülecek.
