Yapay zeka destekli bir stetoskop, kalp rahatsızlıklarını saniyeler içinde tespit etme potansiyeli sunuyor.
Imperial College London ve Imperial College Healthcare NHS Trust tarafından yürütülen TRICORDER adlı ulusal çapta bir araştırmada bu cihaz kullanılıyor. Bu akıllı stetoskop, kalp yetmezliği (HF), atriyal fibrilasyon (AF) ve kalp kapak hastalığı (VHD) gibi üç ciddi kalp rahatsızlığını tespit edebiliyor.
Cihazın çalışma prensibi ise şu şekilde: Yapay zeka destekli stetoskop, tek kanallı bir EKG sensörü ve fonokardiyogram (PCG) dalga formlarını kaydeden bir mikrofon dizisi içeriyor. Algoritmalar, kalp aktivitesi ve kan akışı okumalarını analiz ederek anormallikleri tespit ediyor.
Bluetooth aracılığıyla bir akıllı telefon uygulamasına bağlanan ve Wi-Fi veya hücresel ağ üzerinden verileri buluta gönderen bu cihaz, belirtilen kalp sorunlarını sadece 15 saniyede tespit edebiliyor.
Bu yapay zeka destekli stetoskop, Sınıf IIa tıbbi cihaz olarak sınıflandırılıyor. Bu da, sağlık hizmetlerinde düzenli kullanım için yetkilendirildiği anlamına geliyor. Bu nedenle, doktorlar ve sağlık profesyonellerinin, cihazı kullanmak için hastalardan yazılı veya imzalı bir onay almasına gerek kalmıyor. Denemelerden elde edilen sonuçlar da güvenilir bulunuyor.
Ülke genelindeki pratisyen hekimlere (GP) rutin hasta klinik muayenesi için stetoskop yerine verilen cihaz, göğsün sol üst sternal sınır bölgesine yerleştirildikten sonra 15 saniyelik bir kayıt alıyor. Gerçek işlevsellik ise, İngiltere İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu (MHRA) tarafından yönetilen ve umut vadeden sonuçlar gösteren algoritmalar sayesinde gerçekleşiyor.
BMJ Open dergisinde yayınlanan bir araştırma makalesinde ekip, “Bu üç yapay zeka algoritmasının istatistiksel performansının, uluslararası dış doğrulama çalışmalarına karşı yüksek ve tutarlı olduğu gösterilmiştir” açıklamasında bulundu. 1,5 milyondan fazla hastayı kapsayan 200’den fazla pratisyen hekim muayenehanesini içeren ilk çalışmanın bir parçası olarak, doktorlar yorgunluk ve nefes darlığı şikayetleriyle gelen hastaları muayene etti.
Kısmen çalışmaları finanse eden British Heart Foundation’a göre, yapay zeka destekli stetoskopla muayene edilen hastalara atriyal fibrilasyon teşhisi konulma olasılığı yaklaşık 3,5 kat daha fazla. Kuruluş, “Ayrıca, bir veya daha fazla kalp kapağının düzgün çalışmadığı kalp kapak hastalığı teşhisi alma olasılıkları da neredeyse iki kat daha fazla” diye ekledi.
Bu akıllı stetoskopun geliştirilmesindeki temel amaç, kalp sorunlarını erken aşamalarda tespit etmek, böylece hastaların gerekli hayat kurtarıcı ilaçları ve tedaviyi zamanında alabilmesini sağlamaktır. Sadece İngiltere’de bir milyon kadar hastayı etkileyen kalp yetmezliği vakalarının %70’i, ancak bir kişi acil bakıma alındıktan sonra tespit ediliyor.
Imperial College London’dan kıdemli araştırmacı ve Imperial College Healthcare NHS Trust’ta kardiyoloji danışmanı olan Profesör Nicholas Peters, akıllı stetoskopun tek seferde üç ciddi kalp rahatsızlığının tespit edilmesine olanak sağladığını belirtiyor. Cihazın kendisi ise, Kaliforniya merkezli Eko Health adlı bir şirket tarafından üretiliyor.
Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi (NHS), “Bu aracın birinci basamak sağlık hizmetlerine uygulanmasının, planlanmamış bir A&E ziyaretine duyulan potansiyel ihtiyacı ortadan kaldırarak NHS’ye hasta başına 2.400 £ tasarruf sağlayabileceği tahmin edilmektedir” şeklinde bir açıklamada bulundu. TRICORDER deneme programı kapsamında üç milyondan fazla hastanın zaten kayıtlı olduğunu ve bunun ilerleyen dönemlerde hükümete yüz milyon sterlinden fazla sağlık hizmeti tasarrufu sağlayabileceği belirtiliyor.
