Menlo Ventures’ın yeni araştırması, yapay zeka büyük dil modelleri (LLM) pazarında şaşırtıcı bir lider değişimini ortaya koydu. 2025 ortası itibarıyla, iş dünyasında en çok kullanılan LLM sağlayıcısı, OpenAI değil Anthropic. Anthropic, etkileyici bir şekilde %32’lik pazar payına ulaştı.
Araştırmayı yürüten Menlo Ventures’ın, Anthropic’in önemli bir yatırımcısı olduğu not edilmeli. Firma, Anthropic’in Series D turuna öncülük etti ve şirketi 61,5 milyar dolar değerlemeyle 3,5 milyar dolar toplayan Series E turuna katıldı. Ancak, Anthropic’in liderliği başka kaynaklarca da doğrulanıyor. AI Magazine, Anthropic’in Claude ailesi LLM’leri aracılığıyla kendisini önde gelen kurumsal yapay zeka şirketi olarak konumlandırdığını ve yıllık tekrarlanan gelirini 3 milyar dolara çıkararak %1000’lik bir yıllık büyüme yakaladığını bildirdi.
Pazar payı sıralamasında Anthropic’i, %25 ile OpenAI takip ediyor. Google %20 ve Meta Llama %9 ile onların arkasından geliyor. DeepSeek ise yalnızca %1’lik payla geride kalıyor. Menlo Ventures, Anthropic’in bu hızlı yükselişini Claude Sonnet ve Claude Opus modellerinin güçlü performansına bağlıyor.
Bu veriler, üretimde kullanılan yapay zekayı yansıtıyor, harcamaları değil. Sonuçlar, 2025 yazında yapay zeka uygulamaları geliştiren kurumsal firmalar ve startup’lardaki 150 teknik karar vericiyle yapılan bir anketten elde edildi. (Not: ZDNET’in ana şirketi Ziff Davis, Nisan 2025’te OpenAI aleyhine, yapay zeka sistemlerini eğitirken ve çalıştırırken Ziff Davis’in telif haklarını ihlal ettiği iddiasıyla dava açtı.)
Anthropic’in başarısının arkasındaki ne var?
Anthropic’in öne çıkmasında üç temel faktör etkili oldu. Birincisi, Menlo Ventures’ın “yapay zekanın ilk öldürücü uygulaması” olarak adlandırdığı kod üretimi. Yapay zeka ile oluşturulan kodun kalitesi sorgulansa da, geliştiriciler bu araçları giderek daha fazla kullanıyor. Claude, programcılar arasında %42 pazar payıyla birinci tercih haline geldi. Bu, OpenAI’nin %21’lik payının neredeyse iki katı.
Anthropic’in popülaritesine somut örnekler de var. Örneğin, Claude sadece bir yıl içinde GitHub Copilot’u 1,9 milyar dolarlık bir ekosisteme dönüştürmede kilit rol oynadı. Claude Sonnet 3.5’un 2024’te piyasaya sürülmesi, Cursor ve Windsurf gibi tamamen yeni yapay zeka IDE’leri; Lovable, Bolt ve Replit gibi “vibe” uygulama geliştiricileri; Claude Code ve All Hands gibi kurumsal kodlama ajanları gibi yeni kategorilerin ortaya çıkmasını sağladı.
İkinci faktör, Anthropic’in LLM’lerini eğitmek için kullandığı “doğrulanabilir ödüllerle pekiştirmeli öğrenme” (RLVR) tekniği. Bu karmaşık ismin altında basit bir fikir yatıyor: Modelin çıktılarına net, ikili geri bildirim vermek (doğru için 1, yanlış için 0). Kodun ya çalışır ya da çalışmaz olduğu yapay zeka programlama araçları için bu yöntem oldukça etkili.
Üçüncü faktör ise, Anthropic’in LLM’lerin adım adım problem çözme yaklaşımını benimsemesi ve daha iyi yanıtlar sunmak için harici araçlardan veri çekebilmesi. Özetle, Anthropic yapay zeka ajanlarının oluşturulmasında öncü konumda. Bu yaklaşım, yalnızca insanlara ve programcılara yardımcı olmakla kalmıyor, aynı zamanda LLM’lerin yanıtlarını yinelemeli olarak iyileştirmelerine ve Model Bağlam Protokolü (MCP) aracılığıyla arama, hesap makineleri, kodlama ortamları gibi araçlarla bütünleşmelerine olanak tanıyor. Bu yeni açık kaynak protokol, LLM’lerin ve yapay zeka ajanlarının gerçek dünyanın geniş ve sürekli değişen veri, araç ve hizmetleriyle sorunsuz bir şekilde bağlantı kurmasını sağlıyor.
Performans fiyattan önce geliyor
Bu bağlantı özelliği önemli çünkü Menlo Ventures’ın bulgularına göre şirketlerin LLM değiştirmesindeki asıl itici güç fiyat değil, performans. Firma, “Bu beklenmedik bir piyasa dinamiği yaratıyor: Tek tek modellerin fiyatı 10 kat düşerken bile, geliştiriciler eski modelleri kullanarak tasarruf etmiyor; kitlesel olarak en iyi performans gösteren modele geçiyorlar.” açıklamasını yaptı.
LLM’ler olgunlaştıkça ve modeller benzer performans seviyelerine ulaştıkça bu dinamik değişebilir. Ancak şu an için, LLM’ler bir sürümden diğerine büyük ölçüde iyileşme gösterirken, şirketler en yeni ve en hızlı olan için ödeme yapmaya istekli görünüyor.
İş dünyası yapay zekayı kucakladı
Araştırma ayrıca şirketlerin model oluşturma ve eğitmeden kademeli olarak “inference”a, yani modellerin üretim ortamında çalıştırılmasına doğru kaydığını gösterdi. Startup’lar bu geçişe öncülük ediyor; geliştiricilerin %74’ü iş yüklerinin çoğunun şu anda üretimde olduğunu belirtiyor. Büyük kuruluşlar da çok geride değil; %49’u bilgisayar kaynaklarının çoğunun veya neredeyse tamamının üretimde olduğunu bildiriyor. Kısacası, firmalar artık yapay zeka geliştirmekle kalmıyor, aktif olarak kullanıyor.
Son olarak, araştırmacılar açık kaynak LLM’lerin kullanım oranının altı ay önceki %19’dan bugün %13’e düştüğünü açıkladı. Pazarın lideri Llama olmaya devam etse de, Llama’nın tam anlamıyla açık kaynak olmadığına dikkat çekiliyor.
Buna rağmen, son altı ayda açık kaynak LLM’lerin sayısı arttı. DeepSeek (V3, R1), Bytedance Seed (Doubao), Minimax (Text 1), Alibaba (Qwen 3), Moonshot AI (Kimi K2) ve Z AI (GLM 4.5) tarafından yeni modeller piyasaya sürüldü.
Ancak bu modeller çok fazla kullanılmıyor. Bunun nedeni, “daha fazla özelleştirme, potansiyel maliyet tasarrufu ve özel bulut veya şirket içi ortamlarda dağıtım yeteneği” gibi avantajlarına rağmen, performanslarının “sınır kapalı kaynak modellere” göre hala geride kalması. Üstelik, bugüne kadarki en iyi performans gösteren açık kaynak LLM’lerin çoğunun Batılı işletmelerin temkinli yaklaştığı Çinli şirketlerden çıkması da benimsenmeyi engelliyor. Tüm bunlar, açık kaynak LLM’lerin benimsenmesinin duraksamasına yol açıyor.
Peki tüm bunlar bizi nereye götürüyor?
Menlo Ventures, “Yapay zekanın geleceğini tahmin etmek aptal cesareti gerektiren bir iş olabilir. Pazar her hafta, heyecan verici yeni model lansmanları, temel model yeteneklerindeki ilerlemeler ve fiyatlardaki sert düşüşlerle değişiyor.” dedi. Yine de, “Bugünün temel yapı taşlarının üzerine inşa edilecek yeni nesil kalıcı yapay zeka işletmeleri için koşullar olgunlaştı.” görüşünü dile getirdi.
Ancak asıl soru şu: “Bu temel yapı taşları ne olacak?” OpenAI mı? Google mı? Meta mı? Yoksa Anthropic mi? Gelişmeleri izlemeye devam edin. Hangi yapay zeka modellerinin nihayetinde en üstte yer alacağını söyleyebilmek için henüz çok erken.
