Anthropic, 15 Eylül 2025’te yayınladığı Ekonomik Endeks raporunda, yapay zekanın benimsenme hızının önceki teknolojilere göre rekor seviyede olduğunu ancak bu yayılımın coğrafi ve kurumsal düzeyde dengesiz bir seyir izlediğini ortaya koydu.
Rapor, Anthropic’in Claude.ai ve kurumsal API verilerini kullanarak yapay zeka kullanım alışkanlıklarını ve ekonomik etkilerini detaylı bir şekilde inceliyor.
Yapay zeka, önceki teknolojilerden daha hızlı yayılıyor
Rapora göre, ABD’deki çalışanların %40’ı artık iş yerinde yapay zeka kullanıyor. Bu oran, 2023’te %20 seviyesindeydi ve sadece iki yıl içinde iki katına çıktı. Yapay zekanın bu rekor hızı, geniş uygulanabilirliği, mevcut dijital altyapıya kolayca entegre olması ve özel bir eğitim gerektirmemesinden kaynaklanıyor.
Bu durum, tarihsel teknoloji yayılımlarıyla büyük bir tezat oluşturuyor:
- Kişisel bilgisayarlar: 1981’de piyasaya sürüldükten sonra ABD’deki evlerin çoğuna ulaşması 20 yıl sürdü.
- Elektrik: Kırsal bölgelerdeki çiftlik evlerine yayılması 30 yıldan fazla zaman aldı.
- İnternet: İnternetin yaklaşık beş yılda ulaştığı benimseme oranlarına, üretken yapay zeka sadece iki yılda ulaştı.
Coğrafi kullanım küresel bir bölünmeyi ortaya koyuyor
Rapor, yapay zeka kullanımını coğrafi olarak ölçmek için Anthropic Yapay Zeka Kullanım Endeksi’ni (AUI) tanıtıyor. Bu endeks, bir bölgedeki kullanımı çalışma çağındaki nüfusa göre oranlayarak karşılaştırmalı bir metrik sunuyor. Veriler, kullanımın milli gelirle güçlü bir şekilde ilişkili olduğunu gösteriyor.
- Yüksek benimseme: Singapur, beklenenin 4,6 katı kullanım oranıyla lider konumdayken, onu 2,9 kat ile Kanada takip ediyor.
- Düşük benimseme: Gelişmekte olan ekonomilerde ise oranlar belirgin şekilde daha düşük: Hindistan’da 0,27, Nijerya’da ise 0,20.
ABD içinde de benzer bir dengesizlik görülüyor. Washington D.C. ve Utah, kişi başına düşen en yüksek kullanım oranlarına sahipken, bölgesel kullanım desenleri yerel ekonomik yapıları yansıtıyor. Rapor, bu dengesiz yayılımın, 19. ve 20. yüzyıl teknolojilerinde olduğu gibi, küresel ekonomik eşitsizlikleri artırma riski taşıdığına dikkat çekiyor.
İşletmeler yapay zekayı nasıl kullanıyor: API verilerinden elde edilen bulgular
Rapor, işletmelerin yapay zekayı nasıl entegre ettiğine dair ilk kez birinci taraf API trafiği verilerini analiz ediyor. Bu veriler, erken benimseyen şirketlerin yapay zekayı otomasyon için yoğun bir şekilde kullandığını gösteriyor.
Kurumsal kullanımdaki temel bulgular şunlardır:
- Görev odaklılığı: API kullanımı en çok kodlama ve ofis/yönetim görevlerinde yoğunlaşıyor.
- Yüksek otomasyon oranı: İşletmelerdeki API kullanımlarının %77’si otomasyon amaçlı. Bu oran, genel kullanıcılar için yaklaşık %50 seviyesinde.
- Yetenek önceliği: Şirketler, maliyetten çok modelin yeteneklerine öncelik veriyor. En sık kullanılan görevler, genellikle en yüksek hesaplama maliyetine sahip olanlar.
Gelecekteki zorluklar ve açık kaynak verileri
Rapor, yapay zekanın daha gelişmiş uygulamalarının önündeki en büyük engellerden birinin, modellerin ihtiyaç duyduğu bağlamsal verilerin hazırlanması ve modernizasyonu olduğunu belirtiyor. Bu, özellikle hukuk veya tıp gibi karmaşık alanlarda kritik bir darboğaz oluşturuyor.
Anthropic, bu alandaki araştırmaları teşvik etmek amacıyla raporun altında yatan veri setini açık kaynak olarak yayınladı. Bu veri seti, görev düzeyinde kullanım alışkanlıklarını, coğrafi dağılımları ve API kullanım desenlerini içeriyor. Bu sayede araştırmacılar, yapay zekanın iş gücü piyasaları, benimseme dinamikleri ve otomasyonun sınırları üzerindeki etkilerini bağımsız olarak inceleyebilecekler.
