Çinli otomobil devi BYD, Avrupa’daki üretim stratejilerini değiştiriyor. Şirket, Macaristan’ın Szeged kentinde kurmayı planladığı elektrikli araç (EV) fabrikasında seri üretimi 2026 yılına erteleyecek. Ayrıca, bu tesis ilk iki yıl boyunca kapasitesinin altında çalışacak. Buna karşılık, Türkiye’deki yeni fabrikasında ise beklenenden daha erken üretime başlayacak ve açıklanan üretim hedeflerini önemli ölçüde aşacak.
BYD’nin Macaristan’daki 4 milyar avroluk (yaklaşık 4,64 milyar dolar) fabrikası, 2026 yılında seri üretime geçecek ancak yıl boyunca sadece on binlerce araç üretecek. Bu rakam, tesisin başlangıçtaki 150.000 araçlık üretim kapasitesinin çok altında kalacak. Fabrikanın nihai maksimum kapasitesi ise yılda 300.000 otomobil olarak belirlenmişti. Kaynaklar, Macaristan’daki tesisin 2027 yılında üretimini artıracağını ancak yine de planlanan kapasitenin altında kalacağını belirtiyor.
Öte yandan, BYD’nin 1 milyar dolarlık Türkiye’deki fabrikası için planlar tamamen farklı yönde ilerliyor. Başlangıçta 2026 yılı sonunda üretime başlaması ve yıllık 150.000 araç kapasitesine sahip olması beklenen Manisa’daki bu tesis, gelecek yıl Macaristan’daki fabrikadan daha fazla otomobil üretecek. Kaynaklara göre, Türkiye’deki fabrika 2027 yılında 150.000 araçlık üretimi aşacak ve BYD 2028’de bu üretimi daha da artıracak.
Macaristan’daki fabrika için üretim hattı makinelerinin Eylül ayına kadar kurulması planlanmıştı. Ancak son aylarda, Çin’deki üretim merkezlerinden birinde inşa edilmekte olan üretim hattının ekipman tedariki gecikti. Bu durum, Macaristan’daki üretimin ertelenmesinin temel nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. BYD, konuyla ilgili yorum taleplerine yanıt vermedi.
BYD, Avrupa’da uygulanan gümrük vergilerinden kaçınmak için Macaristan’da fabrika kurma kararı almıştı. Halihazırda Avrupa’da satılan tüm BYD araçları Çin’de üretiliyor ve standart %10’luk gümrük vergisine ek olarak Çin’den ithal edilen EV’lere uygulanan anti-sübvansiyon gümrük vergilerine tabi tutuluyor. BYD için bu vergilerin toplamı %27’ye ulaşıyor. Türkiye’deki yeni fabrikada üretilecek araçların çoğu da Avrupa pazarına ihraç edilecek ve Avrupa Birliği’ne gönderildiğinde herhangi bir gümrük vergisiyle karşılaşmayacak.
Türkiye’ye doğru üretim kayması, Çinli otomobil üreticilerinin Avrupa’daki yüksek iş gücü ve enerji maliyetleri nedeniyle karşılaştığı zorlukları da gözler önüne seriyor. Türkiye, Toyota, Stellantis, Ford, Hyundai ve Renault gibi büyük otomobil üreticileri için uzun süredir düşük maliyetli bir üretim merkezi olarak hizmet veriyor. Mart ayında, Türk hükümeti Çinli Chery firmasının da yıllık 200.000 araç üretim kapasiteli bir fabrika için 1 milyar dolar yatırım yapacağını duyurmuştu.
BYD, kendi iç pazarı Çin’de şiddetli bir fiyat savaşıyla karşı karşıya olduğu için ev pazarının dışında hızla genişliyor. Reuters’ın geçen ay bildirdiğine göre, BYD bazı fabrikalarındaki vardiyaları azaltarak ve yeni üretim hatları eklemeyi erteleyerek Çin’deki genişlemesini yavaşlattı. Üretim planlarındaki bu değişiklikler, BYD’nin Avrupa operasyonlarındaki stratejik hatalarını gözden geçirmesiyle aynı döneme denk geliyor. Bu hatalar arasında yeterli sayıda bayi ile anlaşamama, lokal pazar bilgisine sahip yönetici istihdam edememe ve tamamen elektrikli araçlara dirençli pazarlarda hibrit modeller sunma yer alıyordu.
Avrupa’da BYD’nin EV’lerine olan talep, rakiplerinin modellerine göre daha ucuz olmaları nedeniyle hızla artıyor. S&P Global Mobility, Çinli otomobil üreticisinin bu yıl Avrupa’da 186.000 araç satacağını tahmin ediyor. Bu rakam, 2024’teki 83.000 adetten önemli bir artışı temsil ediyor. S&P Global Mobility, satışların 2029 yılına kadar neredeyse 400.000 adede çıkarak iki katına çıkmasını bekliyor.
BYD’nin Macaristan’daki Szeged fabrikasında üretilecek modeller arasında Atto 2, Atto 3 ve Dolphin’in yanı sıra uygun maliyetli Seagull modelinin de olabileceği belirtiliyor. Türkiye’deki fabrikada ise tamamen elektrikli Seal U SUV, Sealion 5 (tamamen elektrikli veya plug-in hibrit versiyonu henüz net değil) ve iki plug-in hibrit model olan Seal U Dmi ve Seal 06 Dm-i’nin üretileceği ifade edildi.
