Elon Musk, Salı akşamı gerçekleştirdiği xAI çalışanları toplantısında, şirketin geleceğini Dünya yörüngesinin ötesine taşıyacak radikal bir vizyonu paylaştı. Musk’ın planına göre, Ay üzerinde kurulacak bir üretim tesisi yapay zeka destekli uydular inşa edecek ve bu uyduları devasa bir elektromanyetik katapult (mass driver) sistemiyle uzaya fırlatacak.
10 Şubat 2026 tarihinde gerçekleşen toplantıda konuşan Musk, rakiplerinden daha fazla bilgi işlem gücüne erişmek için Ay’ın düşük yerçekimi ve atmosferden arınmış yapısının benzersiz bir avantaj sunduğunu belirtti.
Ay kaynaklı veri merkezleri dönemi başlıyor
Musk, Ay üzerinde kurulacak fabrikanın xAI’ın hesaplama kapasitesini rakiplerinin ulaşamayacağı bir seviyeye çıkaracağını savunuyor. New York Times tarafından aktarılan detaylara göre, bu tesisler Ay’ın doğal kaynaklarını kullanarak güneş enerjisiyle çalışan yörünge veri merkezleri üretecek. Geleneksel roket yakıtı yerine elektromanyetik fırlatma sistemlerinin kullanılacağı bu model, uzayda devasa bir yapay zeka altyapısı kurma maliyetini minimize etmeyi hedefliyor.
“Böylesine büyük bir zekanın ne düşüneceğini hayal etmek zor, ancak bunun gerçekleştiğini görmek inanılmaz derecede heyecan verici olacak.”
Yönetim kadrosunda yaprak dökümü sürüyor
Bu iddialı duyuru, xAI’ın kurucu ekibindeki derin sarsıntıyla aynı döneme denk geldi. Şirketin kuruluşunda yer alan 12 kişilik ekipten Tony Wu ve Jimmy Ba, Musk’ın lunar vizyonunu paylaştığı saatlerde istifalarını açıkladı. Bu ayrılıklarla birlikte orijinal kurucu ekibin yarısı şirketten kopmuş oldu. İçerideki kaynaklar, Musk’ın OpenAI ve Anthropic ile rekabet etmek için koyduğu teknik hedeflerin ve SpaceX birleşmesinin yarattığı baskının teknik ekipte huzursuzluğa yol açtığını belirtiyor.
Musk ise bu ayrılıkları “hızlı büyümenin getirdiği doğal bir dönüşüm” olarak nitelendirdi.
Milyar dolarlık birleşme ve IPO sinyalleri
Ay projesi, 2 Şubat 2026 tarihinde SpaceX’in xAI’ı 250 milyar dolara satın almasıyla başlayan stratejik birleşmenin en uç halkasını oluşturuyor. Toplam değeri 1,25 trilyon dolara ulaşan bu yeni dev yapının, 2026 yılının Haziran ayı gibi erken bir tarihte halka arza (IPO) gitmesi bekleniyor.
Musk; Tesla’nın sürüş verileri, SpaceX’in fizik mühendisliği ve xAI’ın yazılım gücünü birleştirerek dünyanın en güçlü “gerçek dünya modelini” inşa etmeyi planlıyor.
Dünya yasaları Ay fabrikasını engelleyebilir mi?
Musk’ın lunar planı, teknik zorlukların yanı sıra hukuki engellerle de karşı karşıya. 1967 tarihli Dış Uzay Anlaşması, gök cisimleri üzerinde herhangi bir ülkenin veya kurumun egemenlik iddiasını yasaklarken, 2015’te ABD’de yürürlüğe giren bir yasa ticari şirketlere çıkarılan kaynaklar üzerinde mülkiyet hakkı tanıyor.
Mühendislik planları veya kesin bir takvim paylaşılmayan bu vizyon, şimdilik Musk’ın Mars hayalinin önündeki en büyük durak olarak görülüyor.
