ABD merkezli Foundation şirketi, 2027 sonuna kadar 50 bin savaşa hazır insansı robot üretmeyi hedeflediğini açıkladı. Forbes dergisine 16 Aralık’ta verilen röportajda şirket CEO’su Sankaet Pathak tarafından duyurulan plan, daha önce belirtilen 2026 sonuna kadar 10 bin birim hedefine kıyasla önemli ölçüde genişletildi.
Üretim takvimi şu şekilde planlandı: 2025’te 40 birim, 2026’da 10 bin birim ve 2027’de 40 ila 50 bin birim. Pathak, hedeflerin “aşırı agresif” olduğunu kaydederken, başarı için “sıfırdan farklı bir şans” bulunduğunu ifade etti. Phantom MK-1 modeli, 1,75 metre boyunda ve yaklaşık 82 kilogram ağırlığında olup, keşif, bomba imhası ve muharebe operasyonları için tasarlandı.
Kasım ayında Newsweek raporunda aktarıldığı üzere, Foundation ABD Hava Kuvvetleri, Donanma ve Kara Kuvvetleri ile lojistik ve bakım işleri için sözleşmeler imzaladı. Şirket, 2025’te 100 milyon dolardan fazla girişim sermayesi topladı. Bu gelişmeler, şirketin askeri odaklı büyüme stratejisini destekledi.
Foundation’un silahlandırılmış insansı robotlara açık yaklaşımı, sektör normlarını kırdı. 2022’de Boston Dynamics ile Agility Robotics, ANYbotics, Clearpath Robotics, Open Robotics ve Unitree olmak üzere altı önde gelen şirket, genel amaçlı robotlarını silahlandırmama taahhüdünde bulundu. Söz konusu şirketler, yaygın robotlara silah eklenmesinin “zarar risklerini ve ciddi etik sorunları artıracağı” uyarısında bulundu.
Pathak ise insansı robotların hava saldırılarını ve ağır silahları hassas yer seviyesinde müdahalelerle değiştirebileceğini savundu. Mevcut askeri dronlardaki gibi “insan döngüde” bir sistem öngören Pathak, robotların hareket ve navigasyonu üstlenirken ölümcül kararların insan operatörlerce uzaktan alınacağını belirtti. Forbes’a verdiği röportajda şu ifadeleri kullandı: “Eğer ilk giren sizseniz ve pasifseniz, rakipler kendilerini ortaya koymaz. Bu nedenle ilk giren ve ölümcül olmalısınız.”
Şirketin iş modeli, robotları doğrudan satmak yerine yılda yaklaşık 100 bin dolara kiralamayı içeriyor. Pathak, Forbes röportajında yüzlerce müşteriye ihtiyaç duyulmadığını, “beş kaliteli büyük anlaşmanın” yeterli olacağını aktardı. Bu anlaşmalar, yüz milyonlarca dolarlık yıllık yinelenen gelir sağlayabilir. 50 bin robot kiralanırsa, yıllık yaklaşık 5 milyar dolar gelir elde edilebileceği hesaplandı. Kiralama maliyeti, robotların neredeyse 7/24 çalışarak üç ila beş insana eşdeğer performans göstermesi varsayımına dayanıyor.
Sektör raporlarına göre hiçbir insansı robot üreticisi henüz gerçek dünya senaryolarında insan kapasitesine eşdeğer sürekli performans sergilemedi. Foundation’un hızlı ilerlemesi, yapay zeka ve gelişmiş aktuatörlerdeki stratejik satın almalar ile Tesla, Boston Dynamics, SpaceX ve 1X’ten gelen deneyimli lider kadrosu sayesinde sağlandı.
Silahlı insansı robotların konuşlandırılması, yıllardır tartışılan etik kaygıları gündeme getirdi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, Mayıs 2025’te ölümcül otonom silahları “ahlaken iğrenç” olarak nitelendirdi ve üye devletlerden 2026’ya kadar net düzenlemeler getirmelerini istedi.
Stop Killer Robots koalisyonu, yaklaşık 270 sivil toplum kuruluşunu temsil ederek tam otonom silahların yasaklanmasını ve yarı otonom sistemlerin sıkı düzenlenmesini savundu. Eleştirmenler, askerlere doğrudan riski azaltmanın askeri eylemler için siyasi eşikleri düşürebileceğini ve çatışmaları daha olası kılabileceğini ileri sürdü.
Nisan 2025 tarihli İnsan Hakları İzleme Örgütü raporu, otonom silah sistemlerinin “hesap verebilirlik açığı” yarattığını ve insan hayatını değerleme veya ahlaki yargı yürütme yeteneğine programlanamayacağını savundu. Foundation’un planları, küresel askeri robotik rekabetinin yoğunlaştığı bir ortamda ilerliyor.
Çin, Aralık 2025’te AI destekli hareket yakalama kıyafetleriyle asker hareketlerini yansıtan hareket kontrollü bir muharip robot tanıttı. Rusya, en az 2016’dan beri silahlı robotik sistemler geliştiriyor. ABD Savunma Bakanlığı’nın Replicator girişimi, önümüzdeki iki yıl içinde binlerce otonom sistem konuşlandırmayı hedefliyor.
