Yaygın kullanılan HDR10, Dolby Vision, HLG ve Technicolor gibi HDR formatları, yeni bir 4K televizyon almayı düşünenler için özellikleri, sundukları gibi açılardan merak ediliyor.
Yeni nesil televizyonların neredeyse tamamı HDR formatlarını destekliyor. Yüksek dinamik aralıklı (high-dynamic-range) video formatları arasındaki fark nedir? HDR10, Dolby Vision, HLG ve Technicolor gibi HDR formatları özellikleri, 4K tv satın alım kararınızı etkileyebilir. HDR formatları ile ilgili detayları anlattık.
HDR formatları özellikleri: HDR nedir?
Yüksek dinamik aralıklı video, filmlerin, video oyunlarını ve ilgili görsel içeriklerin sunum formatını ifade eder. HDR formatı temelde, standart bir video ya da görüntüden daha fazla ayrıntıyla daha iyi, daha parlak bir görüntü akışı sunar.
Standart tanımlı içerik (SDR) renk bilgisi kanalı, sekiz bit ile sınırlıyken HDR 10 bit renk kullanır. Bazı HDR standartları ise 12 biti destekler. Daha yüksek renk bit derinliği, aynı rengin daha fazla ton içermesi anlamına gelir ve bu da “şeritlenme” adı verilen durumu ciddi biçimde azaltır.
8 bit renkte sunulan video, kanal başına 256 gölge ile sınırlıyken HDR bunu 1024’e çıkarır. Bu da daha gerçekçi bir görüntü için aynı rengin farklı tonları arasında, daha yumuşak geçişler sunar. Ortaya ise daha iyi bir görüntü deneyimi çıkar. Bu durum griler için de geçerlidir ve loş sahnelerde daha iyi ayrıntı sunmak adına siyaha yakın performansı iyileştirir.
Geniş renk gamına ek olarak, HDR formatı görüntü parlaklığını da etkiler. SDR video, standart çözünürlüklü ekranların karşılanması için tasarlanmış bir seviye olan, 100 nit maksimum parlaklık düzeyine sahiptir. HDR video ise, formata bağlı olarak 1000 nit ya da daha fazla olan, çok yüksek bir parlaklık sunar. Yani, gerçekçi bir görüntü için HDR çok daha parlak ve iyi bir sonuç ortaya koyar. Tabii ki bu teknik standart, görüntünün her zaman SDR videodan daha parlak olacağı anlamına da gelmez. Karanlıkta bir mum, güneş ya da bir parlama, görüntüyü etkileyebilir.
HDR ile SDR arasındaki farkı deneyimlemek için, SDR teknik arka planını ve HDR formatları özelliklerini bilmeniz gerekiyor.
HDR10: Standart uygulama
HDR10, her HDR uyumlu TV’de temel bir standarttır. Üzerinde HDR etiketi bulunan bir 4K Ultra-HD Blu-ray satın alırsanız, HDR10 standardıyla gelecektir. HDR10, Blu-ray ışınlarından bazıları, diğer HDR standartlarını da destekler. Ancak HDR10, tüm TV’lerin temelindeki uyumluluk modudur.
HDR10 için üretilen içerik, 1000 nite kadar yüksek parlaklık düzeyine sahiptir. Ortalama çerçeve ışık seviyeleri ve maksimum parlaklığı tanımlamak için, statik meta verileri kullanır. Bu da, TV’nin görsel içeriği size nasıl sunacağını anlamasına yardımcı olur. HDR10 standart HDR formatı olmasına rağmen, yine de SDR standardına göre önemli ölçüde iyidir.
HDR10 açık bir format olduğu için hem TV hem de monitör üreticilerinden, hem de içerik üreticilerden geniş bir desteğe sahip. Panasonic GH-5 gibi on bitlik kameralardan, 1000 nit ekran parlaklığına ulaşabilen ekranlara kadar HDR10 içerikleri, her segmentte karşınıza çıkabilir.
Sonuç olarak, YouTube’daki birçok içerik dahil olmak üzere, birçok yerde HDR10 içeriği karşınıza çıkacaktır. HDR10 oyun sektöründe de önemli bir yere sahip. Birçok oyun konsolunun yanı sıra, Windows da yüksek dinamik aralıkta oyun deneyimi sunmak için HDR10 kullanır.
HDR10+: Dinamik meta verilerle geliştirilmiş HDR
HDR10+ diğer bir açık format. Samsung ve Amazon Video tarafından geliştirilmiş HDR10+, HDR10’u dinamik meta veriler kullanarak, parlaklığı kare kare temelinde ayarlayabilen bir yapıya sahiptir. HDR10+ formatına sahip içerikler, 4000 nit yüksek parlaklık sunabilir. Bu da, HDR10+ içeriklerinin, HDR10’a göre çok daha parlak bir yapı sunması anlamına geliyor.
HDR10+ standardı ayrıca 16 bit renk derinliğine, 8K çözünürlüğe ve 10000 nit yüksek parlaklığa kadar videoları destekleyebilecek güçtedir.
HDR10+ konusunda en büyük sorun, kullanılabilirlik alanındaki eksikliktir. Şu anda Samsung, bu konudaki tek büyük üretici sayılabilir. Her ne kadar Panasonic, Vizio ve Oppo da bu formata yer verse de, aldıkları destek sınırlıdır.
Diğer taraftan HDR10+ içerikleri de sınırlıdır. Sadece Amazon Video, HDR10+ formatında içerik sunuyor.
- 4K HDR TV almak için harika bir neden
- Panasonic’ten HDR’li yeni haber toplama kamerası
- Nvidia’nın ilk 4K G-Sync HDR monitörü ön siparişe açıldı
Dolby Vision
HDR formatları özellikleri konusunda incelenmesi gereken diğer bir standart da Dolby Vision. Dolby Vision, HDR10+’nın doğrudan bir rakibi ve teknik olarak oldukça benzer yönler sunuyor. Dolby Vision formatındaki içerikler, 4000 nite kadar parlaklık sunabiliyor, gelecekte ise 10000 nit’e kadar parlaklığın yanı sıra, 12 bit renkte 8K çözünürlüğün desteklenmesi hedefleniyor. Bunun dışında, genel görsel kalitesini iyileştirmek için kare kare ayarlamak yapmak adına, dinamik meta veriler kullanılıyor.
Dolby Vision, tescilli bir format olduğu için TV üreticilerinin, bunu kullanabilmesi için ödeme yapması gerekiyor. Dolby Vision, çoğunlukla ileri teknoloji TV’lerde bulunuyor. LG, Sony, TCL, Panasonic ve Philips gibi büyük üreticiler tarafından, Dolby Vision büyük ölçüde tercih edilmektedir. Samsung, HDR10+’ı Dolby Vision’a karşı tamamen tercih eden tek önemli üretici.
Gerçekten arıyorsanız, tüm HDR formatlarını destekleyen TV’ler var. Buna karşın, HDR+ formatlı TV bulmak, Dolby Vision’dan biraz daha zordur. Ancak Dolby Vision, içerik anlamında çok daha geniş bir yelpaze sunuyor. Birçok Netflix ve Disney+ içeriği, Amazon Prime Video ve VUDU gibi platformlar, Dolby Vision formatına sahiptir.
Dolby Vision, Dolby Sinemalar için üretilen içerikle yakından bağlı olduğu için, bu standart, içerik üreticiler için önemli bir destek sunuyor.
Dolby Vision ile ilgili diğer bir önemli detay da, oyun deneyimlerinde Dolby kalitesini 2021 yılında sunmayı planlamaları. Xbox Series X ve Series S’de Dolby Vision desteği de bulunuyor. Bunun oyun severler tarafından nasıl karşılanacağı şimdilik belli olmasa da, denemek isterseniz bir Xbox satın almanız gerekecek.
Hybrid Log-Gamma: Yayın standardı
Yayın standartları, üretim standartlarından farklı şekilde ilerliyor. Ancak bu, SDR’ye sonsuza kadar bağlı kalmak anlamına gelmiyor. HDR formatları özellikleri listesinde, ele alınması gereken diğer bir format da Hybrid Log-Gamma. Hybrid Log-Gamma (HLG) Birleşik Krallık’taki BBC ve Japonya’daki NHK tarafından geliştirilmiş bir açık yayın formatıdır. Yayın üzerinde HDR video uygulaması yapan bu format, geriye dönük uyumludur. HLG, HDR10 gibi 1000 nitlik bir parlaklığa sahip.
Yayınların farklı yönler sunması ve farklı cihazların söz konusu olması düşünüldüğünde, modern HDR içeriklerinin eski SDR ekranlarda doğru şekilde görüntülenmesini sağlamak oldukça önemli. HLG bunu, modern HDR ekranların eski teknolojiye sahip cihazlarda büyük dinamik aralık elde etmesini sağlayan bir sinyal ile gerçekleştirir.
HLG standardı, YouTube ve BBC iPlayer gibi yayın platformları tarafından destekleniyor. Halihazırda Hybrid Log-Gamma kullanan yayıncılar arasında Eutelstat, DirecTV yer alıyor.
Technicolor’dan Advanced HDR
HDR formatları içinde, izleyicileri yakalayamayan ve ölü doğan bir standart, Technicolor tarafından geliştirilmiş Advanced HDR oldu. LG ve Technicolor’ın öncülüğünü yaptığı format ilk olarak 2016 yılında ortaya çıktı. LG, Advanced HDR’a 2019 yılına kadar destek verdi ve TV’lerinde sundu. Ancak 2020 yılında bu destek kaldırıldı.
Technicolor’ın Advanced HDR formatının başarısızlığının en önemli nedeni, içerik eksikliği oldu. 2020 yılı itibariyle, Advanced HDR destekleyen ve başarıya ulaşmış herhangi bir yapım bilinmiyor. Advanced HDR, maalesef artık ölmüş bir HDR formatı.
Hangi HDR formatını tercih etmeli?
2020’de ya da gelecek yıllarda bir HDR TV satın alıyorsanız, standart tanımlı içeriğe göre dinamik aralık sunan ve yüksek parlaklık sunan HDR10’u destekleyecektir. Henüz HDR10 içeriklerini deneyimlemediyseniz bu sizi heyecanlandıracaktır. HDR10’un keyfini sürmek için, 1000 nite yakın parlaklık sunan bir TV’ye ve buna uygun içerik sunan bir platforma da ihtiyacınız olacak.
HDR formatları özelliklerine göre bir karar aşamasındaysanız, Dolby Vision’ın hem içerik üreticileri hem de TV üreticileri arasında en geniş desteğe sahip format olduğunu unutmayın. Dolby Vision’da daha güçlü bir Blu-Ray ve akış hizmeti mevcut. Bu format aynı zamanda geleceğin formatı da diyebiliriz. Görüntü teknolojileri daha ileri seviyeye çıkana kadar, daha iyisini görmek zor.
Dolby Vision’ı destekleyen TV’niz varsa, HDR10+ desteği genellikle Samsung ile sınırlı. HDR10+ formatının içerik konusunda sınırlı bir yelpaze sunduğunu unutmayın, bunun için sadece Amazon içerik üretiyor.
HLG, bir yayın standardı olduğu için birçok modern TV tarafından desteklenecek. Çok fazla TV kanalı izlemiyorsanız, bu formatı geri plana atabilirsiniz.
Yaygın HDR formatları olan HDR10, Dolby Vision, HLG ve Technicolor özellikleri, TV modellerinde aradığınız standarda, tercih ettiğiniz içeriklere ve teknik beklentilerinize göre, bir seçim yapmanızı kolaylaştıracaktır.
