TBMM’ye sunulan ve kripto varlıkları doğrudan hedef alan yeni kanun teklifi, sektörde büyük bir yankı uyandırdı.
AK Parti tarafından hazırlanan bilgi notuna göre hem işlem vergisi hem de gelir vergisi getiren bu düzenleme, kripto ekosistemini kayıt altına almayı hedeflerken uygulamaya dair devasa gri alanlar barındırıyor.
Yasa teklifinin öne çıkan temel maddeleri
Paylaştığın bilgi notuna göre yasa tasarısı yatırımcılar için tamamen yeni bir dönemin kapılarını aralıyor.
Tasarıdaki kritik düzenlemeleri şu üç ana başlıkta toplayabiliriz:
- İşlem vergisi Kripto varlık hizmet sağlayıcıları üzerinden yapılan satış ve transfer işlemlerinden on binde üç oranında işlem vergisi alınacak
- Gelir vergisi ve değer artışı Kripto varlıklardan elde edilen gelirler resmi olarak Gelir Vergisi Kanunu kapsamına dahil edilecek ve elden çıkarma kazançları değer artış veya ticari kazanç sayılacak
- Stopaj ve beyan zorunluluğu SPK tarafından yetkilendirilmiş yerel platformlardaki işlemler için stopaj (tevkifat) uygulanırken, platform dışı (global borsalar veya DEX) işlemler için yatırımcıların bizzat beyanname vermesi gerekecek
Kripto ekosisteminde yanıt bekleyen haklı sorular
Yasa metninin genel çerçevesi çizilmiş olsa da uygulamanın nasıl olacağına dair detayların eksikliği, senin de çok haklı olarak belirttiğin gibi birçok pratik sorunu gündeme getiriyor.
İkincil düzenlemelerle açıklığa kavuşturulması gereken soru işaretlerini şu şekilde özetleyebiliriz:
- İşlem türlerinin belirsizliği: Vadeli işlemlerde (futures) verginin pozisyon açılırken mi yoksa kapanırken mi doğacağı, stablecoin takaslarının elden çıkarma sayılıp sayılmayacağı ve airdrop, staking, launchpool gibi gelirlerin hangi vergi kategorisine gireceği net değil.
- Çifte vergilendirme ve kur farkı: Hem işlem hem de gelir vergisi uygulanmasının özellikle grid bot kullanan yatırımcıların bakiyesini tüketme riski taşıması ve cüzdanda boşta duran USDT’nin sadece Dolar/TL kur artışı yüzünden haksız bir vergi doğurup doğurmayacağı endişe yaratıyor.
- Denetim ve takip zorlukları: Kişisel cüzdanlar arası transferlerin, merkeziyetsiz borsalardaki (DEX) ve küresel platformlardaki varlık beyanlarının Vergi Dairesi tarafından teknik ve operasyonel olarak nasıl denetleneceği büyük bir soru işareti taşıyor.
- Muafiyet eksikliği: Ev veya hisse senedi alımlarında olduğu gibi, kripto varlıkları belirli bir süre elde tutan yatırımcılar için herhangi bir vergi muafiyeti (holding period exemption) öngörülmüyor.
Vergi mevzuatları genellikle geleneksel finans sistemlerine göre tasarlandığı için kripto dünyasının dinamiklerine (DeFi, airdrop, swap vb.) uyarlanması sancılı bir süreç olacak gibi görünüyor. Muhtemelen kanun geçtikten sonra Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımlayacağı tebliğlerle bu soruların cevaplarını net bir şekilde görebileceğiz.
