Robotlar, cerrahları izleyerek hayati operasyonları başarıyla gerçekleştirebiliyor. Johns Hopkins Üniversitesi ve Stanford Üniversitesi‘nden araştırmacılar, bir robotun, deneyimli cerrahların ameliyat videolarını izleyerek benzer cerrahi prosedürleri insan doktorlarla aynı ustalıkta gerçekleştirdiğini gösteren bir çalışma yayımladı.
Robotlar izleme ve taklit yoluyla cerrahi operasyonları öğrenebiliyor
Araştırma, robotların cerrahların hareketlerini birebir taklit etmesini sağlayan taklit öğrenimi tekniği ile yapıldı. Araştırmacılar, da Vinci Cerrahi Sistemi robotunu eğitim videosu olarak kullanılmak üzere cerrahların bilek kameralarından kaydedilmiş yüzlerce videoyla eğitti. Robot, bu videolardan biyo-mekanik verileri çözümleyerek iğne ile oynama, doku kaldırma ve dikiş atma gibi temel görevleri başarıyla yerine getirdi.
Araştırmanın baş yazarı Axel Krieger:
“Modelin bu kadar iyi çalışması gerçekten sihir gibi. Kamera girdisini veriyoruz ve model, cerrahinin gerekli hareketlerini tahmin ediyor” ifadelerini kullandı.
Krieger ve ekibi bu süreçte, yapay zekanın dil yapısını kullanarak kinematik verileri matematiksel göstergelere dönüştürdü. Bu sayede robot, cerrahın uyguladığı hareketleri anlamaya başladı. Da Vinci robotları, dünya çapında 7000’den fazla kullanıcısı ile yaygın olarak kullanılmakta ve her yıl 50.000’den fazla cerrah bu sistem üzerinde eğitim alıyor. Araştırma ekibi, bu büyük veri arşivini kullanarak, robotları gerçekçiliği artıracak şekilde daha da geliştirmeyi amaçlıyor.
Robotik cerrahinin geleneksel yöntemlerinden biri, her bir hareketin elden kodlanması gerekirken, bu yeni yöntemle yalnızca birkaç gün içinde robotun yeni bir cerrahi prosedürü öğrenmesi mümkün hale geliyor. Krieger:
“Bir prosedürün modelleme süreci yıllar alabiliyordu. Artık birkaç yüz demo ile model, yeni ortamları genelleyebiliyor” ifadelerini kullandı.
Makineler ve biz: Canımızı tamamen onlara emanet edecek miyiz?
Araştırmanın en ilginç noktalarından biri, robotun daha önce öğretilmediği durumlarla başa çıkabilme yeteneği. Eğer robot iğneyi düşürürse, kendi kendine almakta ve işlemi sürdürebilmektedir. Bu tür bir öğrenme, robotların cerrahi uygulamalardaki potansiyelini artırırken, hata oranını azaltma yolunda önemli bir gelişme sunuyor.
Ekip, bu teknikleri tam cerrahi operasyonlar gerçekleştiren bir robotu eğitmek için de kullanmayı planlıyor. Yani robotların sadece basit görevleri değil, adeta bir cerrah gibi tüm bir ameliyatı yapabiliyor olması hedefleniyor. Krieger:
“Şu anda imza attığımız şey, cerrahlar için daha az kısıtlayıcı bir yaklaşım” şeklinde açıklama yaptı.
Robotik cerrahinin büyümesiyle birlikte, yapay zeka ve robotların daha fazla sorumluluk alması, gelecekte cerrahların iş yükünü hafifletme, operasyonları daha sağlıklı ve güvenli hâle getirmeye yönelik bir seçenek sunuyor. Ekip, bu gelişmelerin sağlık alanındaki dönüşümlere katkıda bulunmasını bekliyor.
Öne çıkan görsel: DALL-E
