Ukrayna, hem askeri hem de sivil sektörlerde artan teknolojik ihtiyaçları karşılamak ve “egemen” bir yapay zeka sistemi inşa etmek adına kritik bir karar verdi. Kyivstar ve Ukrayna Dijital Dönüşüm Bakanlığı, ülkenin ulusal büyük dil modelinin (LLM) geliştirilmesinde temel olarak Google’ın açık kaynaklı Gemma modelini kullanacaklarını duyurdu.
Bu hamle, hassas ulusal verilerin tamamen Ukrayna sınırları içerisinde işlenebileceği, dışa bağımlılığı azaltan bağımsız bir yapay zeka yeteneği oluşturmayı hedefliyor.
Neden Google Gemma tercih edildi?
Projenin operasyonel liderliğini üstlenen telekomünikasyon devi Kyivstar, geliştirme sürecine Google’ın Vertex AI altyapısında başlayacak, ancak daha sonra sistem tamamen yerel altyapıya taşınacak. Kyivstar Dijital Ürün Geliştirme Direktörü Mykhailo Nestor, seçimin nedenini şöyle açıklıyor:
“Ukrayna LLM’si için Gemma’yı seçmek, bize performans ve kaynak kullanımı arasında en iyi dengeyi ve yüksek kaliteli eğitimi sağlıyor.”
Dijital Dönüşüm Bakanlığı Yapay Zeka Şefi Danylo Tsvok ise Gemma’nın halihazırda Ukraynaca metinleri işleme konusundaki başarısına dikkat çekiyor. Proje kapsamında, modelin dilsel ve etik risklerini en aza indirmek için Ukraynaca “tokenizer” (kelime ayırıcı) iyileştirilecek ve model, şu anda toplanmakta olan benzersiz yerel metinlerle eğitilecek.
VEON Grubu ve Kaan Terzioğlu’nun stratejisi
Bu girişim, Kyivstar’ın ana şirketi olan VEON Grubu’nun faaliyet gösterdiği pazarlarda “yapay zeka dil boşluğunu kapatma” stratejisinin bir parçası. VEON, daha önce Aralık 2024’te Kazakistan’da KazLLM‘i başlatmış ve Pakistan’da bir Urduca LLM girişimi duyurmuştu.
VEON Grubu CEO’su Kaan Terzioğlu, vizyonlarını şu sözlerle özetledi: “Hizmet verdiğimiz ülkelere, sadece kelimelerle değil, yerel bağlamla eğitilmiş büyük dil modelleri aracılığıyla artırılmış zekanın faydalarını getirme sorumluluğumuz var.”
1 milyar dolarlık yatırım ve gelecek planları
Google’ın seçilmesi, Ukrayna ile ABD arasındaki teknolojik ve ekonomik bağları da güçlendiriyor. Kyivstar ve VEON, 2023-2027 yılları arasında Ukrayna’ya 1 milyar dolar yatırım yapmayı planlıyor. Geliştirilecek olan Ukrayna ulusal yapay zeka modelinin, tamamlandığında devlet yönetimi, sağlık, eğitim ve finans gibi kritik sektörlerdeki hizmetlerin temelini oluşturması bekleniyor.
